Rusinovite

Wzór chemiczny: Ca<sub>10</sub>(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)<sub>3</sub>Cl<sub>2</sub>

Rusinowit to bardzo rzadki minerał z grupy sorokrzemianów, tworzący bezbarwne do białych, ziarniste skupienia, odkryty w obrębie ksenolitów w formacji Hatrurim w Izraelu.

## Charakterystyka Rusinowit jest minerałem należącym do sorokrzemianów, o bardzo złożonej strukturze krystalicznej. Występuje w postaci bardzo drobnych, anhedralnych (nie wykazujących własnych ścian) ziaren, które tworzą gęste, zwarte agregaty. Poszczególne ziarna rzadko przekraczają 50 mikrometrów wielkości. Jest minerałem bezbarwnym do białego, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych nie została precyzyjnie określona. Twardość szacuje się na około 5.5 w skali Mohsa. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 2.83 g/cm³. Minerał nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Minerał jest bezbarwny do białego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Rusinowit został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku (numer IMA2010-037). Jego nazwa honoruje Władimira Lwowicza Rusinowa (1935–2007), rosyjskiego mineraloga i petrologa, specjalistę w dziedzinie procesów metasomatycznych i hydrotermalnych, który wniósł znaczący wkład w badania formacji Hatrurim, gdzie minerał ten został odkryty. Został opisany przez zespół mineralogów: Evgeny V. Galuskin, Irina O. Galuskina, J. Kusz, P. Duda, B. Ternes i M. Murashko. ## Zastosowania Rusinowit nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i unikalne środowisko powstawania.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.83
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja rusinowitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Wymaga to analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) oraz badań strukturalnych (dyfrakcja rentgenowska - XRD). Wizualnie występuje jako drobne, bezbarwne lub białe ziarna w skale macierzystej. ## Odróżnianie od podobnych Na podstawie wyglądu jest nieodróżnialny od wielu innych białych, ziarnistych minerałów występujących w formacji Hatrurim, takich jak larnit, brownmilleryt, majenit czy jafsoanit. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Rusinowit tworzy wyłącznie anhedralne, nieregularne ziarna o wielkości do 50 mikrometrów, które zrastają się w gęste, masywne agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Rusinowit powstaje w warunkach pirometamorfizmu, czyli metamorfizmu kontaktowego w bardzo wysokich temperaturach, przekraczających 800°C. Tworzy się w obrębie ksenolitów skał węglanowych (wapieni i margli) porwanych i przeobrażonych przez wylewy wulkaniczne lub w wyniku naturalnego spalania bitumenów. Jest produktem reakcji między krzemianami a chlorkami w środowisku bogatym w wapń. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wysokotemperaturowymi minerałami typowymi dla formacji Hatrurim (tzw. "marmurów z Hatrurim"). Najczęściej towarzyszą mu: larnit, brownmilleryt, jafsoanit, majenit, ye’elimit, fluorapatyt, fluorellestadyt, wurtzyt oraz perowskit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania rusinowitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: formacja Hatrurim na Pustyni Negew w Izraelu. Jest to unikalny kompleks geologiczny, znany z występowania wielu rzadkich minerałów powstałych w procesach pirometamorfizmu.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z rusinowitem zależy wyłącznie od bogactwa i potwierdzonej obecności tego minerału w skale macierzystej. Ponieważ jest to minerał mikroskopijny, okazy oceniane są na podstawie analizy naukowej, a nie walorów estetycznych. Najcenniejsze są próbki, w których rusinowit tworzy większe (choć wciąż mikroskopijne) agregaty i współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest formacja Hatrurim w Izraelu. Okazy są niezwykle trudne do zdobycia i trafiają na rynek kolekcjonerski sporadycznie, najczęściej z instytucji naukowych lub od badaczy specjalizujących się w tej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy rusinowitu są zazwyczaj mikroskopijne i występują w obrębie skały macierzystej. Nie wymagają i nie powinny być poddawane czyszczeniu mechanicznemu ani chemicznemu, które mogłoby zniszczyć delikatne ziarna i minerały towarzyszące. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i wszelkimi chemikaliami. Ze względu na obecność chloru w składzie, teoretycznie może być wrażliwy na wilgoć i zmiany temperatury, chociaż jego stabilność nie została szczegółowo zbadana. Należy chronić okazy przed uszkodzeniami mechanicznymi. ## Przechowywanie Okazy z rusinowitem należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i kurzu. Najlepszym rozwiązaniem jest przechowywanie w specjalistycznym pudełku typu "micromount" lub w pudełku perky, z dokładną etykietą.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej