Rusakovite

Wzór chemiczny: (Fe<sup>3+</sup>,Al)<sub>5</sub>(V<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>9</sub>·3H<sub>2</sub>O

Rusakowit to rzadki wanadan żelaza i glinu, tworzący drobne, kuliste agregaty o charakterystycznej, żółtobrązowej barwie.

## Charakterystyka Rusakowit jest uwodnionym wanadanem żelaza i glinu, występującym niezwykle rzadko. Tworzy charakterystyczne, sferyczne lub kuliste agregaty o promienistej budowie wewnętrznej, osiągające do 2 mm średnicy. Występuje także w formie ziemistych lub proszkowych nalotów i skupień. Ze względu na naturę skupień, pojedyncze kryształy nie są obserwowane. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki i kruchy. Jego połysk określa się jako matowy lub ziemisty, a w świeżych przełamach może być lekko woskowy. Jest nieprzezroczysty. Gęstość obliczona wynosi około 3.45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Rusakowit ma zazwyczaj barwę od żółtobrązowej do czerwonobrązowej. Niektóre źródła wspominają o odcieniach od jasnożółtego do niemal pomarańczowego. Nie wyróżnia się jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1960 roku przez E.A. Ankinovicha. Nazwa honoruje Michaiła Pietrowicza Rusakowa (1892-1963), radzieckiego geologa i specjalistę od złóż rudnych, który był członkiem Kazachskiej Akademii Nauk. ## Zastosowania Rusakowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
1
Połysk
Matowy
Rysa
Żółtobrązowa
Gęstość
3.45
Łupliwość
Brak
Przełam
Ziemisty
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to forma występowania w postaci małych, promienistych kulek, charakterystyczny żółtobrązowy kolor, matowy połysk oraz ekstremalna miękkość. Występowanie w asocjacji z innymi wanadanami w skałach osadowych jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Rusakowit może być mylony z innymi wtórnymi minerałami wanadu, takimi jak karnotyt czy tyujamunit, które jednak zazwyczaj mają jaskrawszy, żółty kolor i często wykazują fluorescencję w świetle UV, której rusakowit nie posiada. Można go także pomylić z innymi ziemistymi tlenkami żelaza (np. goethytem), jednak testy chemiczne wykażą obecność wanadu. ## Formy kryształów Minerał ten nie tworzy wykształconych kryształów. Występuje wyłącznie w formie sferulitycznych (kulistych) agregatów o promienistej strukturze wewnętrznej oraz jako ziemiste naloty i masy.

Środowisko występowania

## Geneza Rusakowit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż wanadu. Jego formowanie jest związane z wietrzeniem minerałów pierwotnych zawierających wanad w silnie utleniających warunkach, w obecności żelaza i glinu. Najczęściej spotykany jest w osadowych skałach węglanowo-krzemionkowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami wanadu, takimi jak hewettyt, pascoit, satpaevit, a także z gipsen, kalcytem i minerałami ilastymi. ## Lokalizacje Najważniejszym i zarazem typowym miejscem występowania rusakowitu jest złoże wanadu Kurumsak w paśmie Karatau w południowym Kazachstanie. Jest to jedyna potwierdzona i dobrze udokumentowana lokalizacja tego minerału na świecie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi sferulami (kulkami) o intensywnej, żółtobrązowej barwie, kontrastujące z matrycą skalną. Wielkość agregatów i ich bogactwo na powierzchni okazu znacząco podnoszą jego wartość. Ze względu na rzadkość, nawet niewielkie, ale wyraźne skupienia są cenione. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna lokalizacja typowa - złoże Kurumsak w Kazachstanie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną kruchość i miękkość, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z dużej odległości do zdmuchnięcia luźnych pyłów. Należy unikać kontaktu z wodą, która może wpłynąć na uwodnioną strukturę minerału. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, w szczególności kwasów, które z łatwością go rozpuszczą. Minerał jest bardzo miękki, więc należy chronić go przed jakimkolwiek dotykiem, otarciami czy wibracjami. Należy unikać zmian wilgotności i temperatury. ## Przechowywanie Okazy rusakowitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Nie należy wystawiać ich na działanie światła słonecznego ani wilgoci.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej