Ruarsite

Wzór chemiczny: Ru<sup>3+</sup>(AsS)<sup>3-</sup>

Ruarsyt to rzadki arsenosiarczek rutenu o metalicznym połysku, występujący w postaci mikroskopijnych, sześciennych kryształów.

## Charakterystyka Ruarsyt jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarczków, a dokładniej arsenosiarczkiem rutenu. Występuje w postaci bardzo małych, najczęściej submikronowych, sześciennych kryształów lub jako ziarniste wrostki w innych minerałach, głównie w laurycie. Jego kryształy rzadko przekraczają 100 mikrometrów. Ze względu na swój rozmiar, jest minerałem możliwym do zidentyfikowania niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia elektronowa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa wynosi 6-7, co czyni go stosunkowo twardym minerałem. Gęstość ruarsytu jest wysoka i wynosi około 7,5 g/cm³, co jest typowe dla minerałów zawierających pierwiastki z grupy platynowców. ## Barwy i odmiany Ruarsyt ma barwę od szarej do białej. W świetle odbitym pod mikroskopem jego barwa jest opisywana jako biała. Nie wyróżnia się żadnych odmian barwnych ani handlowych tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa "ruarsyt" nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - rutenu (Ru) i arsenu (As). Minerał został po raz pierwszy opisany w 1979 roku przez P.J. Dunn, L.J. Cabri, J.H.G. Laflamme, i J.A. Criddle na podstawie materiału pochodzącego z dwóch lokalizacji: złoża platyny Onverwacht w Republice Południowej Afryki oraz z obszaru rzeki Horokanai w Japonii. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w tym samym roku. ## Zastosowania Ruarsyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, przy czym ze względu na mikroskopijny rozmiar jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
6-7
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
7.5
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ruarsytu w warunkach amatorskich lub terenowych jest niemożliwa ze względu na jego mikroskopijny rozmiar. Rozpoznanie wymaga specjalistycznego sprzętu, takiego jak skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) z analizatorem EDS do potwierdzenia składu chemicznego (obecności rutenu, arsenu i siarki). W świetle odbitym pod mikroskopem kruszcowym jest biały i izotropowy. ## Odróżnianie od podobnych Ruarsyt jest trudny do odróżnienia od innych mikroskopijnych siarczków i arsenków platynowców, takich jak lauryt, irarsyt czy osarsyt, z którymi często współwystępuje. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy chemicznej. Jego sześcienna forma krystaliczna może być wskazówką, ale nie jest cechą unikalną. ## Formy kryształów Kryształy ruarsytu są bardzo małe, zwykle poniżej 100 mikrometrów. Przyjmują formę sześcianów lub ośmiościanów, co jest typowe dla układu regularnego. Najczęściej obserwuje się go jako drobne, ziarniste wrostki w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Ruarsyt jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w ultrazasadowych kompleksach magmowych, krystalizując z magmy bogatej w siarczki i pierwiastki z grupy platynowców (PGE). Występuje również w złożach okruchowych (placerach), gdzie trafia w wyniku wietrzenia i erozji pierwotnych skał magmowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej współwystępuje z innymi minerałami z grupy platynowców (PGM), takimi jak lauryt, irarsyt, osarsyt, platyna rodzima, a także z chromitem, chalkopirytem i pentlandytem. ## Lokalizacje Najważniejsze potwierdzone stanowiska występowania ruarsytu na świecie to: - Kopalnia Onverwacht w kompleksie Bushveld, RPA (miejsce typowe). - Rzeka Horokanai, Hokkaido, Japonia (miejsce typowe). - Złoża niklu w regionie Kłajpedy na Litwie. - Kompleks magmowy Stillwater w Montanie, USA. - Złoża PGM w Freetown, Sierra Leone.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku ruarsytu, okazy kolekcjonerskie to w rzeczywistości fragmenty skały macierzystej lub inne minerały (głównie lauryt lub chromit) zawierające zidentyfikowane, mikroskopijne wrostki ruarsytu. Najwyżej cenione są okazy, w których kryształy ruarsytu, mimo mikroskopijnych rozmiarów, są dobrze wykształcone (np. w formie sześcianu) i widoczne pod powiększeniem. Kluczowa jest tu jednak nie estetyka, a samo potwierdzenie obecności tego rzadkiego minerału, często udokumentowane analizą chemiczną. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowych, czyli z kopalni Onverwacht (RPA) i z Japonii, mają największą wartość historyczną i naukową dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy, w których zidentyfikowano ruarsyt, zazwyczaj nie wymagają czyszczenia, ponieważ minerał ten występuje jako mikroskopijne wrostki w skale macierzystej lub w innych, bardziej stabilnych minerałach. Jakakolwiek interwencja mechaniczna lub chemiczna mogłaby bezpowrotnie zniszczyć drobne kryształy. W razie potrzeby usunięcia kurzu z okazu macierzystego, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą reagować z siarczkami. Należy również unikać ultradźwiękowych myjek oraz czyszczenia mechanicznego (np. szczoteczkami), które zniszczyłyby mikroskopijne kryształy. ## Przechowywanie Okazy z ruarsytem powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i zanieczyszczeń chemicznych, najlepiej w zamykanych pudełkach typu "micromount". Chroni to delikatne kryształy przed uszkodzeniami fizycznymi i kurzem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej