Roymillerite
Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>24</sub>Mg<sub>9</sub>(Si<sub>10</sub>O<sub>28</sub>)(CO<sub>3</sub>)<sub>10</sub>(BO<sub>3</sub>)(SiO<sub>4</sub>)(OH)<sub>13</sub>O<sub>5</sub>
Złożony krzemian-węglan ołowiu i magnezu, ekstremalnie rzadki minerał tworzący bezbarwne, heksagonalne kryształy, znany tylko z kopalni Kombat w Namibii.
Opis
## Charakterystyka Roymillerite to bardzo złożony pod względem chemicznym minerał z grupy krzemianów i węglanów, zawierający ołów, magnez, bor i grupy hydroksylowe. Występuje w postaci niewielkich, sześciobocznych, pryzmatycznych kryształów, których długość nie przekracza 0.3 mm. Kryształy są bezbarwne i przezroczyste, wykazując silny, diamentowy połysk. Zazwyczaj tworzą niewielkie, promieniste lub niemal równoległe skupienia w szczelinach skalnych. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, jest to typowy minerał mikromontażowy (micromount). ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się dużą gęstością wynoszącą około 5.55 g/cm³, co jest typowe dla minerałów bogatych w ołów. Jest przezroczysty i ma silny diamentowy połysk. Jego twardość nie została dotychczas precyzyjnie określona. Nie zaobserwowano łupliwości, choć teoretyczne wyliczenia wskazują na możliwość jej występowania. ## Barwy i odmiany Roymillerite jest minerałem bezbarwnym. Nie wyróżnia się żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. Jego nazwa honoruje Roya Millera (ur. 1949), znanego amerykańskiego kolekcjonera mikrominerałów z Arizony, w uznaniu jego wkładu w mineralogię. Miejscem typowym, czyli jedynym znanym miejscem jego występowania, jest kopalnia Kombat w Namibii. ## Zastosowania Roymillerite nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Ma wyłącznie znaczenie naukowe i kolekcjonerskie jako unikatowy i nowo odkryty gatunek mineralny.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi roymillerytu są jego forma - sześcioboczne, pryzmatyczne kryształy, bezbarwność, silny diamentowy połysk oraz bardzo duża gęstość. Kluczowe dla identyfikacji jest również miejsce pochodzenia (kopalnia Kombat) i współwystępowanie z minerałami rud manganu. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Roymillerite może być mylony z innymi bezbarwnymi, heksagonalnymi minerałami występującymi w tej samej lokalizacji, takimi jak hydrocerusyt czy kentyoreit. Odróżnienie go na podstawie cech wizualnych jest niezwykle trudne i najczęściej niemożliwe bez specjalistycznego sprzętu. Różni się od nich składem chemicznym i parametrami krystalograficznymi. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone kryształy o pokroju heksagonalnych pryzmatów, często zakończone płaskimi ścianami dwuścianu podstawowego. Kryształy występują pojedynczo lub tworzą niewielkie, rozbieżne (promieniste) lub prawie równoległe agregaty.
Środowisko geologiczne
## Geneza Roymillerite powstaje w warunkach hydrotermalnych w obrębie zmetamorfizowanego, stratoidalnego złoża rud manganu, miedzi i ołowiu, osadzonego w dolomitach. Występuje w niewielkich pustkach (druzach) w bogatej w mangan rudzie. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów manganu i minerałów kruszcowych, przede wszystkim jacobsytu, hausmannitu, barytu i kalcytu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania roymillerytu na świecie jest kopalnia Kombat w dystrykcie Grootfontein, w regionie Otjozondjupa w Namibii. Jest to jego lokalizacja typowa.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Jakość okazów roymillerytu, będącego minerałem mikromontażowym, ocenia się na podstawie kilku kryteriów. Najwyżej cenione są okazy z ostro zakończonymi, dobrze wykształconymi i nieuszkodzonymi kryształami o wysokiej przezroczystości i połysku. Ważny jest również kontrastujący matriks oraz estetyczne rozmieszczenie kryształów. Szczególnie pożądane są asocjacje z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów roymillerytu jest kopalnia Kombat w Namibii. Okazy z tej lokalizacji są jedynymi dostępnymi na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy roymillerytu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, najlepiej używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć miękkiego pędzelka i wody destylowanej, a następnie delikatnie osuszyć okaz. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Jako węglan, roymillerite jest wrażliwy na działanie kwasów, które powodują jego gwałtowny rozkład. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami. Ze względu na mikroskopijne rozmiary i delikatność kryształów, jest bardzo wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. Z uwagi na zawartość ołowiu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w zamykanym pudełku typu mikromontażowego (micromount box), które chroni go przed kurzem, wstrząsami i bezpośrednim dotykiem. Należy unikać ekspozycji na skrajne temperatury.