Rollandite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>3</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·4H<sub>2</sub>O

Rollandyt to rzadki, uwodniony arsenian miedzi, tworzący charakterystyczne, niebieskozielone, promieniste agregaty igiełkowych kryształów.

## Charakterystyka Rollandyt jest rzadkim minerałem wtórnym z grupy arsenianów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony arsenian miedzi. Występuje w strefach utleniania kruszców miedzi i arsenu. Jego najbardziej typową formą są niewielkie, kuliste lub półkuliste agregaty o budowie promienistej, złożone z bardzo drobnych, igiełkowych lub włoskowych kryształów. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości, a całe agregaty osiągają zazwyczaj kilka milimetrów średnicy. Ze względu na swoją delikatną strukturę, okazy rollandytu są kruche. ## Właściwości fizyczne Kryształy rollandytu wykazują połysk szklisty. Minerał ten jest przeświecający. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 4.5, a gęstość waha się między 4.23 a 4.31 g/cm³. Jest to minerał stosunkowo ciężki jak na swój wygląd. ## Barwy i odmiany Rollandyt występuje w charakterystycznym, intensywnym niebieskozielonym lub szmaragdowozielonym kolorze. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Roua w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże we Francji. Został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek mineralny przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1999 roku. Jego nazwa honoruje francuskiego kolekcjonera minerałów, Pierre'a Rollanda (ur. 1940), za jego wkład w badanie mineralogii alpejskich złóż. ## Zastosowania Rollandyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, poszukiwanym ze względu na swoją rzadkość i estetyczne formy występowania.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale green
Gęstość
4.23-4.31
Łupliwość
Good on {100} and {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rollandyt można rozpoznać po jego charakterystycznej formie występowania - promienistych, kulistych agregatach - oraz intensywnej niebieskozielonej barwie. Tworzy je na skałach macierzystych, często w towarzystwie innych wtórnych minerałów miedzi i arsenu. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi igiełkowymi arsenianami miedzi, takimi jak olivenit czy cornwallit, jednak jego promieniste agregaty są dość charakterystyczne. Dokładne odróżnienie od bardzo podobnego morfologicznie agardytu-(Y) lub innych minerałów z grupy miksytu często wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS). ## Formy kryształów Kryształy są zawsze igiełkowe lub włoskowe, bardzo wydłużone wzdłuż osi [001]. Zwykle tworzą promieniste, kuliste lub półkuliste agregaty, a także skupienia przypominające pęczki lub wachlarze.

Środowisko występowania

## Geneza Rollandyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców miedzi i arsenu. Krystalizuje w pustkach i szczelinach skalnych w wyniku działania wód bogatych w rozpuszczony tlen na pierwotne siarczki, takie jak chalkopiryt i arsenopiryt, lub arsenki, jak tennantyt. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami arsenianowymi i miedziowymi. Do najczęstszych minerałów towarzyszących należą: tyrolit, a także minerały z grupy miksytu (agardyt), cornwallit, olivenit, chalkofilita, azuryt, malachit oraz tennantyt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko (lokalizacja typowa) to kopalnia Roua w dolinie Gorges de Daluis, w departamencie Alpy Nadmorskie we Francji. Minerał ten został również zidentyfikowany w kilku innych miejscach na świecie, w tym w kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy) oraz w kopalni Maria-Josefa w Hiszpanii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy rollandytu to te, które posiadają dobrze wykształcone, kuliste agregaty o intensywnej, niebieskozielonej barwie, kontrastujące z jasną skałą macierzystą. Ważna jest kompletność i nieuszkodzona forma delikatnych, promienistych skupień. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, okazy są zazwyczaj typu "micromount" lub miniaturowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy z lokalizacji typowej - kopalni Roua we Francji. Materiał z kopalni Clara w Niemczech jest również znany, ale to francuskie okazy uchodzą za wzorcowe dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy rollandytu są niezwykle delikatne i kruche. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźny kurz. Należy unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Agregaty są bardzo wrażliwe na wstrząsy i dotyk - nawet lekki nacisk może zniszczyć igiełkowe kryształy. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie silnego światła. ## Przechowywanie Okazy rollandytu powinny być przechowywane w stabilnych, zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać umieszczania czegokolwiek na okazie.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej