Rodalquilarite

Wzór chemiczny: H<sub>3</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(Te<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>4</sub>Cl

Rodalquilaryt to rzadki telluryn żelaza o charakterystycznym, szmaragdowozielonym kolorze, występujący w strefach utleniania złotonośnych złóż hydrotermalnych.

## Charakterystyka Rodalquilaryt jest wtórnym minerałem z grupy tellurynów, cenionym za swój intensywny, szmaragdowozielony lub żółtozielony kolor. Zazwyczaj tworzy niewielkie, tabliczkowe lub krótkosłupowe kryształy o sześciobocznym zarysie, które rzadko przekraczają kilka milimetrów. Najczęściej występuje w formie drobnoziarnistych skupień, naskorupień i nalotów na skale macierzystej. Jego kryształy odznaczają się silnym, niemal diamentowym połyskiem, co w połączeniu z żywą barwą czyni go atrakcyjnym minerałem mikromontowym. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2.5-3, co oznacza, że jest podatny na zarysowania. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednej płaszczyźnie, równoległej do podstawy kryształu. Przełam jest muszlowy. Gęstość rodalquilarytu jest znaczna i wynosi około 4.0 g/cm³. Połysk określa się jako diamentowy do żywicznego, a minerał bywa przezroczysty lub przeświecający. ## Barwy i odmiany Charakterystyczna dla rodalquilarytu jest gama barw od szmaragdowej zieleni po odcienie żółtozielone. Intensywność i odcień zależą od domieszek i konkretnych warunków krystalizacji. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kopalni złota w Rodalquilar w prowincji Almería w Hiszpanii. Został on po raz pierwszy opisany w 1968 roku przez zespół mineralogów: J. Sierra López, G. Pericay, J. La Iglesia i F.J. Bosch. ## Zastosowania Rodalquilaryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, a okazy są poszukiwane ze względu na rzadkość, piękny kolor i interesujące paragenezy, zwłaszcza z rodzimym złotem.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5-3
Połysk
Diamentowy do żywicznego
Rysa
Jasnozielona
Gęstość
4.0
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszymi cechami diagnostycznymi rodalquilarytu są jego unikalny szmaragdowozielony kolor, silny diamentowy połysk oraz specyficzne środowisko występowania - strefy utlenienia złóż tellurowych. Twardość (niska) i doskonała łupliwość również są pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Rodalquilaryt bywa mylony z innymi zielonymi minerałami wtórnymi: - **Emmonsyt**: Inny telluryn żelaza, często towarzyszący rodalquilarytowi. Zwykle ma jednak bardziej żółtozielony lub oliwkowy odcień i inną strukturę krystaliczną. - **Malachit**: Ma podobną twardość, ale jest węglanem i gwałtownie reaguje z kwasem solnym, w przeciwieństwie do rodalquilarytu. Ma też zazwyczaj inny, bardziej "trawiasty" odcień zieleni i często tworzy formy nerkowate lub promieniste. - **Annabergit**: Jest arsenianem niklu i występuje w zupełnie innym środowisku geologicznym (strefy utlenienia złóż niklu). Jego połysk jest zazwyczaj bardziej perłowy lub matowy. ## Formy kryształów Rodalquilaryt krystalizuje w układzie trygonalnym, tworząc niewielkie, heksagonalne w zarysie kryształy tabliczkowe lub krótkosłupowe. Najczęściej spotykany jest w postaci druz i naskorupień złożonych z gęsto upakowanych, drobnych kryształków.

Środowisko występowania

## Geneza Rodalquilaryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania hydrotermalnych złóż złota i telluru. Tworzy się w wyniku wietrzenia i przemian pierwotnych minerałów zawierających tellur (np. rodzimego telluru, sylwanitu, krennerytu) w obecności roztworów bogatych w żelazo i chlorki. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów strefy utlenienia. Do jego typowych asocjacji należą: złoto rodzime, tellur rodzimy, emmonsyt, mackayit, alunit, jarosyt, baryt i kwarc. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania jest kopalnia złota w Rodalquilar w Hiszpanii, skąd pochodzą najlepsze okazy. Znaczące znaleziska pochodzą również ze złoża El Indio w Chile. Minerał ten był również notowany w Japonii (kopalnia Kawazu), Meksyku (Moctezuma) oraz w Stanach Zjednoczonych (np. w hrabstwie Cochise w Arizonie i w dystrykcie Cripple Creek w Kolorado).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy rodalquilarytu charakteryzują się intensywną, szmaragdowozieloną barwą i dobrze wykształconymi, błyszczącymi kryształami. Duże znaczenie ma kontrast z matrycą - szczególnie poszukiwane są zielone kryształy na białym kwarcu lub barycie. Obecność w paragenezie widocznego gołym okiem złota rodzimego drastycznie podnosi wartość i atrakcyjność okazu. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jest to głównie minerał dla kolekcjonerów specjalizujących się w mikromontach. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy z lokalizacji typowej - Rodalquilar w Hiszpanii. Są one historycznie najważniejsze i stanowią wzorzec dla tego minerału. Bardzo dobrej jakości kryształy, często w asocjacji ze złotem, pochodzą również ze złoża El Indio w Chile.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy rodalquilarytu są bardzo delikatne i należy obchodzić się z nimi ostrożnie. Do usuwania kurzu najlepiej używać miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać mycia w wodzie, a jeśli jest to absolutnie konieczne, używać wyłącznie wody destylowanej i natychmiastowo osuszyć okaz. Nigdy nie wolno stosować myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał jest miękki i posiada doskonałą łupliwość, dlatego jest bardzo wrażliwy na uderzenia, upadki i zarysowania. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, zwłaszcza z kwasami. Jako chlorek, może być wrażliwy na długotrwałe działanie wilgoci. Nie należy go wystawiać na działanie wysokich temperatur ani gwałtownych zmian termicznych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego, źródeł ciepła i w środowisku o niskiej wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej