Riotintoite

Wzór chemiczny: Al(S⁶⁺O₄)(OH)·₃H₂O

Riotintoite to rzadki, wtórny siarczan glinu, tworzący mikroskopijne, białe kryształy w produktach wietrzenia złóż siarczkowych.

## Charakterystyka Riotintoite jest uwodnionym siarczanem hydroksylowym glinu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, rzadko przekraczających 50 mikrometrów długości. Tworzy skupienia w formie nalotów, naskorupień i wykwitów o porowatej, ziemistej teksturze. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia specjalistycznego sprzętu, a makroskopowo jawi się jako biała, krucha masa. ## Właściwości fizyczne Kryształy riotintoitu wykazują połysk perłowy na powierzchniach łupliwości. Minerał jest bardzo miękki, a jego twardość w skali Mohsa jest szacowana na około 2. Jest lekki, o gęstości obliczonej na 2.23 g/cm³. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Riotintoite jest zazwyczaj biały, rzadziej bezbarwny. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 2014 roku przez zespół mineralogów (Ruiz-Medina et al.) na podstawie próbek zebranych w kopalniach rejonu Río Tinto w prowincji Huelva (Andaluzja, Hiszpania). Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od miejsca odkrycia (localitas typica), które jest znane z ekstremalnie kwaśnych wód kopalnianych i unikalnych procesów wietrzenia minerałów. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary, riotintoite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla specjalistów gromadzących minerały wtórne lub "mikrominerały".

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Barwa: Colourless
Połysk: Pearly
Rysa: White
Gęstość: 2.13
Łupliwość: Three good cleavages: {010}, {001}, and {201}.
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja riotintoitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). Makroskopowo jest to po prostu biały, ziemisty nalot. Rozpuszczalność w wodzie jest cechą pomocniczą. ## Odróżnianie od podobnych Riotintoite można pomylić z wieloma innymi wtórnymi siarczanami i produktami wietrzenia, takimi jak gips, alunogen, epsomit czy halotrichit. Wszystkie te minerały tworzą białe, kruche wykwity. Odróżnienie bez specjalistycznych badań jest praktycznie niemożliwe. Współwystępowanie z innymi siarczanami glinu w kwaśnym środowisku może być wskazówką. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne, wydłużone kryształy o pokroju tabliczkowym lub listewkowym, często spłaszczone. Zwykle występują one w postaci splątanych agregatów, tworząc porowate i ziemiste naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Riotintoite jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów wietrzenia minerałów siarczkowych (głównie pirytu) w warunkach bardzo niskiego pH (wysokiej kwasowości). Krystalizuje bezpośrednio z kwaśnych wód kopalnianych lub jako produkt dehydratacji (odwodnienia) innych, bardziej uwodnionych siarczanów glinu w suchym środowisku. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi typowymi dla kwaśnego drenażu kopalnianego, takimi jak alunogen, melanteryt, gips, jarosyt oraz inne rzadkie siarczany. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania są hałdy i wyrobiska kopalniane w rejonie Río Tinto w prowincji Huelva w Hiszpanii. Został również zidentyfikowany w kopalni pirytu Libiola we Włoszech oraz w kilku innych miejscach na świecie o podobnym, ekstremalnie kwaśnym środowisku wietrzenia.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego "mikrominerału", najważniejszym kryterium jest pewność identyfikacji potwierdzona analizą. Okazy kolekcjonerskie to zazwyczaj fragmenty skały macierzystej z widocznymi (pod mikroskopem) skupieniami riotintoitu. Bogactwo występowania na matrycy i estetyka współwystępujących minerałów podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest praktycznie lokalizacja typowa - rejon Río Tinto w Hiszpanii. Okazy z innych, nowo odkrytych lokalizacji są niezwykle cenne dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy riotintoitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe na wodę. Nie należy ich czyścić na mokro. Do usuwania kurzu można użyć bardzo ostrożnie miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej, unikając bezpośredniego kontaktu z kruchymi skupieniami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, która może rozpuścić lub uszkodzić minerał. Należy chronić go przed wszelkimi chemikaliami, wysoką temperaturą oraz wilgocią. Okazy są bardzo kruche i podatne na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnych, zamykanych pojemnikach (tzw. "micromount box") w suchym miejscu, aby chronić je przed wilgocią, kurzem i uszkodzeniami fizycznymi. Nie należy wystawiać ich na bezpośrednie działanie światła słonecznego.