Rinneite

Wzór chemiczny: K<sub>3</sub>NaFe<sup>2+</sup>Cl<sub>6</sub>

Rinneit to rzadki, rozpuszczalny w wodzie halogenek potasu, sodu i żelaza, występujący w morskich złożach soli potasowych.

## Charakterystyka Rinneit jest rzadkim minerałem z grupy halogenków, chemicznie złożonym chlorkiem potasu, sodu i żelaza. Zazwyczaj tworzy ziarniste lub masywne skupienia w obrębie skał solnych. Dobrze wykształcone kryształy są rzadkością i mają pokrój heksagonalno-piramidalny lub grubotabliczkowy. Jest minerałem higroskopijnym, co oznacza, że łatwo chłonie wilgoć z powietrza, co może prowadzić do jego powolnego rozkładu na powierzchni. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 3 w skali Mohsa i gęstością wynoszącą 2,34 g/cm³. Ma szklisty połysk. Jest przezroczysty do przeświecającego. Ze względu na swoją higroskopijność, wystawione na działanie wilgotnego powietrza okazy mogą matowieć i pokrywać się warstwą produktów wietrzenia. ## Barwy i odmiany Rinneit jest najczęściej bezbarwny, żółtawy, różowy, fioletowy lub brązowy. Zabarwienie często zależy od obecności drobnych wrostków innych minerałów, np. hematytu, który nadaje mu czerwonawy odcień. Nie wyróżnia się nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1909 roku przez niemieckiego mineraloga Friedricha Heinricha Oskara Rinne (1863–1933), na którego cześć został nazwany. Odkrycia dokonano w próbkach pochodzących z kopalni soli potasowej w Wolkramshausen w Turyngii, w Niemczech. ## Zastosowania Rinneit nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jest ceniony wyłącznie jako minerał kolekcjonerski, poszukiwany ze względu na swoją rzadkość i występowanie w specyficznym środowisku geologicznym.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.34
Łupliwość
Wyraźna/Dobra na {0001}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną rinneitu jest jego rozpuszczalność w wodzie i słony smak. Występuje w charakterystycznym środowisku ewaporatów solnych. Często ma różowe lub fioletowe zabarwienie. Reaguje z wilgocią z powietrza, co można zaobserwować jako matowienie powierzchni. ## Odróżnianie od podobnych Rinneit można pomylić z innymi halogenkami występującymi w złożach soli, takimi jak sylwin (KCl) czy halit (NaCl). Odróżnia się od nich specyficznym składem chemicznym (obecność żelaza), nieco innymi właściwościami optycznymi oraz często charakterystycznym różowym lub fioletowym zabarwieniem. W przeciwieństwie do halitu, jego kryształy nie są sześcienne. ## Formy kryształów Kryształy są rzadkie, zwykle mają formę grubych tabliczek lub heksagonalnych piramid. Najczęściej występuje w postaci skupień ziarnistych, zbitych mas lub jako wrostki w innych minerałach solnych, głównie w halicie i sylwinie.

Środowisko występowania

## Geneza Rinneit jest minerałem pochodzenia ewaporacyjnego. Powstaje w końcowych stadiach krystalizacji solanek morskich, w warunkach wysokiego stężenia soli potasu, sodu i żelaza. Tworzy się w obrębie złóż soli kamiennej i soli potasowo-magnezowych (karnalitowców). ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z halitem, sylwinem, karnalitem, kizerytem, polihalitem i anhydrytem. Czasami towarzyszy mu również hematyt, który odpowiada za jego czerwonawe zabarwienie. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska rinneitu na świecie związane są z cechsztyńskimi wysadami solnymi w Niemczech (np. w Turyngii i Dolnej Saksonii). Znajdowany jest również w kopalniach soli w okolicach Whitby w Anglii, w Nowym Meksyku (USA) oraz w nielicznych innych lokalizacjach o podobnej geologii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami o intensywnym, różowym lub fioletowym zabarwieniu. Atrakcyjność podnosi również kontrastowe umiejscowienie kryształów rinneitu na matrycy z białego halitu lub innego minerału towarzyszącego. Ze względu na rzadkość występowania, nawet ziarniste skupienia o wyraźnej barwie są poszukiwane. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej cenione okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w Niemczech, takich jak kopalnie w rejonie Hanoweru czy Turyngii. Okazy z kopalni Boulby w Yorkshire (Anglia) również są znane na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest bardzo wrażliwy na wodę i wilgoć. Absolutnie nie wolno go czyścić wodą ani żadnymi płynami na bazie wody. Do usuwania kurzu można użyć bardzo miękkiego, suchego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wilgotnym powietrzem. Rinneit jest higroskopijny i łatwo rozpuszcza się lub ulega przemianom chemicznym pod wpływem wilgoci. Należy chronić go przed nagłymi zmianami temperatury i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. ## Przechowywanie Okazy rinneitu muszą być przechowywane w suchych warunkach. Najlepszym rozwiązaniem jest szczelny pojemnik (np. typu "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć, takiego jak żel krzemionkowy (silikażel). Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętej, szczelnej gablocie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej