Rickardite

Wzór chemiczny: Cu₂.₆₄-₃.₀₀Te₂

Rzadki tellurek miedzi o charakterystycznej, purpurowoczerwonej barwie, która szybko matowieje na powietrzu.

## Charakterystyka Rickardyt jest rzadkim minerałem z grupy siarczków, a dokładniej tellurkiem miedzi. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, purpurowoczerwona barwa na świeżej powierzchni, która jednak bardzo szybko traci swój blask pod wpływem powietrza. Utleniająca się powierzchnia pokrywa się matowym, ciemnym, często niebieskawym lub czarnym nalotem, co jest typowym zjawiskiem dla tego minerału. Występuje głównie w formie masywnych, drobnoziarnistych skupień, rzadko tworząc widoczne kryształy. ## Właściwości fizyczne Rickardyt jest minerałem stosunkowo miękkim, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 3.5. Ma wysoki połysk metaliczny na świeżym przełamie, który szybko staje się matowy. Jest nieprzezroczysty i dość gęsty, z gęstością w zakresie 7.54 g/cm³. Jest również kruchy. ## Barwy i odmiany Świeżo odsłonięty rickardyt ma uderzający, purpurowoczerwony kolor, przypominający świeżą miedź. Pod wpływem utleniania barwa ta przechodzi w ciemnopurpurową, niebieskawą, a ostatecznie w czarną. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych czy handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1903 roku przez Waldemara T. Schallera. Nazwa "rickardyt" została nadana na cześć Thomasa Arthura Rickarda (1864-1953), wybitnego inżyniera górnictwa i geologa, który był redaktorem czasopism branżowych i autorytetem w dziedzinie złóż kruszcowych. Miejscem typowym, skąd pochodziły pierwsze opisane próbki, jest kopalnia Good Hope w hrabstwie Gunnison w stanie Kolorado, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, rickardyt nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców badających złoża tellurkowe.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Barwa
Red-violet (fresh), darkens
Połysk
Metallic
Rysa
Red
Gęstość
7.54
Łupliwość
None
Przełam
Irregular/Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną rickardytu jest jego unikalna purpurowoczerwona barwa na świeżej powierzchni oraz szybkie matowienie i ciemnienie pod wpływem powietrza. Wysoka gęstość i metaliczny połysk (na świeżym przełamie) również są pomocne. Jest to minerał miękki i kruchy. ## Odróżnianie od podobnych Rickardyt można pomylić z bornitem, który również wykazuje purpurową iryzację, jednak bornit ma zazwyczaj bardziej pstrokate, niebiesko-fioletowe barwy nalotowe na brązowomiedzianym tle, podczas gdy świeży rickardyt jest jednolicie purpurowoczerwony. Weissyt (inny tellurek miedzi) jest ciemniejszy, zwykle niebieskawo-czarny. Dyskrazyt jest srebrzystobiały. Świeżą powierzchnię rickardytu trudno pomylić z innym minerałem. ## Formy kryształów Rickardyt bardzo rzadko tworzy wykształcone kryształy. Zazwyczaj występuje w formie masywnych, ziarnistych lub zbitych skupień wrosłych w skałę macierzystą lub inne minerały. Jeśli kryształy są obecne, mają postać drobnych, heksagonalnych płytek.

Środowisko występowania

## Geneza Rickardyt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w końcowych, niskotemperaturowych etapach krystalizacji w żyłach kruszcowych, w środowisku bogatym w tellur i ubogim w siarkę. Jest produktem procesów zachodzących w stosunkowo niskich temperaturach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi tellurkami oraz minerałami kruszcowymi. Do jego typowych asocjacji należą: tellur rodzimy, weissyt, petzyt, sylwanit, wulkanit, piryt, bornit oraz kwarc. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska rickardytu znajdują się w USA, szczególnie w kopalni Good Hope (miejsce typowe) w Kolorado oraz w kopalni Campbell w Bisbee w Arizonie. Znany jest również z kopalni Kidston w Queensland (Australia), z rejonu Kalgoorlie w Australii Zachodniej, z kopalni Balan w Rumunii oraz z kilku lokalizacji w Kazachstanie i na Uralu w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy rickardytu o jak największej, świeżej powierzchni z intensywną, purpurowoczerwoną barwą. Wysoko oceniane są bogate, masywne skupienia w kwarcu lub innym kontrastującym mineralne. Ze względu na ekstremalną rzadkość wykształconych kryształów, każdy okaz z widocznymi, nawet niewielkimi kryształami, jest uważany za wyjątkowy. Czystość okazu i minimalna ilość uszkodzeń mechanicznych również podnoszą jego wartość. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z historycznych znalezisk w kopalni Campbell w Bisbee, Arizona, USA. Są one uznawane za klasykę dla tego minerału i osiągają najwyższe ceny na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Rickardyt jest minerałem bardzo delikatnym i wrażliwym na utlenianie. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. W razie potrzeby można użyć miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wody, kwasów, detergentów i innych chemikaliów. Minerał bardzo łatwo reaguje z tlenem z powietrza, co powoduje matowienie i zmianę barwy - jest to proces naturalny, którego nie da się całkowicie zatrzymać, ale można go spowolnić przez odpowiednie przechowywanie. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie wilgoci. ## Przechowywanie Okazy rickardytu najlepiej przechowywać w szczelnych, bezpyłowych pojemnikach lub pudełkach typu "perky box", aby ograniczyć kontakt z powietrzem i wilgocią. Można rozważyć użycie pochłaniaczy wilgoci. Przechowywanie w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od źródeł ciepła i światła, pomoże zachować jego wygląd na dłużej.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej