Richetite

Wzór chemiczny: (Fe<sup>3+</sup>,Mg)<sub>x</sub>Pb<sup>2+</sup><sub>8.6</sub>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>36</sub>O<sub>36</sub>(OH)<sub>24</sub>·41H<sub>2</sub>O

Richetit to bardzo rzadki, silnie radioaktywny minerał uranylu, tworzący czarne, tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Richetit jest złożonym, uwodnionym tlenkiem ołowiu i uranu, należącym do grupy minerałów uranylowych. Występuje w postaci bardzo małych, cienkich, tabliczkowych kryształów o sześciobocznym zarysie, które rzadko przekraczają 1 mm. Kryształy te często tworzą rozetowe lub wachlarzowate agregaty. Minerał jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. ## Właściwości fizyczne Richetit charakteryzuje się metalicznym połyskiem. Jest minerałem stosunkowo miękkim, o twardości w skali Mohsa wynoszącej około 2-3. Ze względu na obecność uranu i ołowiu ma bardzo wysoką gęstość, szacowaną na około 6.15 g/cm³. Jest silnie radioaktywny. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednolicie czarny. Nie wyróżnia się żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Richetit został odkryty w kopalni Shinkolobwe w prowincji Katanga (Demokratyczna Republika Konga). Opisali go w 1947 roku Johannes F. Vaes i Paul F. Kerr. Nazwa minerału honoruje Émile'a Richeta (1884-1942), belgijskiego geologa i dyrektora kopalni, w której dokonano odkrycia. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, richetit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów uranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2-3
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
6.15
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Micaceous
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Richetit można rozpoznać po jego czarnej barwie, metalicznym połysku, charakterystycznej formie cienkich, tabliczkowych kryształów tworzących rozetowe skupienia oraz bardzo wysokiej radioaktywności. Występuje w asocjacji z innymi wtórnymi minerałami uranu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi minerałami uranylowymi, takimi jak np. masuyit czy niektóre odmiany uraninitu. Ostateczne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na podobieństwo wizualne i współwystępowanie w tych samych paragenezach. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, cienkie, tabliczkowe, o heksagonalnym zarysie. Zwykle tworzą wachlarzowate, rozetowe lub niemal sferyczne agregaty, narastające na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Richetit jest wtórnym minerałem uranu, powstającym w strefie utleniania złóż uraninitu. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych rud uranowych w obecności roztworów bogatych w ołów. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z uraninitem, z którego powstaje. Towarzyszą mu również inne wtórne minerały uranu, takie jak becquerelit, schoepit, masuyit, kasolit, curit i rutherfordyn. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i dobrze udokumentowanym miejscem występowania richetitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Shinkolobwe w prowincji Katanga w Demokratycznej Republice Konga. Jest to stanowisko historyczne, obecnie niedostępne.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy richetitu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe agregaty. Ważny jest kontrast z minerałem macierzystym (matriksem), na którym narastają kryształy. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, okazy są oceniane pod powiększeniem. Każdy widoczny, dobrze zdefiniowany kryształ lub agregat jest uważany za wartościowy. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna kopalnia Shinkolobwe w Demokratycznej Republice Konga. Wszystkie dostępne na rynku okazy pochodzą ze starych zbiorów, pozyskanych przed zamknięciem kopalni.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów richetitu generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Pył można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Należy unikać wdychania pyłu ze względu na radioaktywność i toksyczność ołowiu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Jako minerał wtórny, może ulegać przemianom w niestabilnym środowisku. Należy chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym i wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Richetit jest silnie radioaktywny i musi być przechowywany z zachowaniem najwyższych środków ostrożności. Należy go trzymać w szczelnym, ołowianym pojemniku, z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu przez promieniowanie. Pojemnik powinien być wyraźnie oznakowany międzynarodowym symbolem radioaktywności. Przechowywać w suchym, chłodnym i dobrze wentylowanym miejscu, niedostępnym dla dzieci i zwierząt.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej