Richellite

Wzór chemiczny: CaFe₃+₂(PO₄)₂(OH,F)₂

Richellit to rzadki, uwodniony fosforan wapnia i żelaza, tworzący charakterystyczne, promieniste agregaty o intensywnie żółtej do brązowej barwy.

## Charakterystyka Richellit jest rzadkim minerałem fosforanowym, występującym zazwyczaj w postaci kulistych lub półkulistych agregatów o budowie promienisto-włóknistej. Rzadziej tworzy skupienia ziemiste lub masywne. Jego struktura jest często delikatna i krucha. Ze względu na swój wygląd i rzadkość jest ceniony głównie przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach fosforanowych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą około 2, co czyni go bardzo miękkim. Ma połysk określany jako matowy, ziemisty lub jedwabisty w przypadku agregatów włóknistych. Jest minerałem nieprzezroczystym lub co najwyżej przeświecającym na cienkich krawędziach. Jego gęstość wynosi około 3,33 g/cm³. ## Barwy i odmiany Richellit występuje w odcieniach od żółtego, przez żółtobrązowy, pomarańczowobrązowy, aż do czerwonobrązowego. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia w 1883 roku – miejscowości Richelle w pobliżu Visé w Belgii. Został opisany przez belgijskich mineralogów, Maxa Lohesta i A. Stassarta.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Połysk: Dull
Rysa: Yellow-brown
Gęstość: 3.33
Łupliwość: Perfect on {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent to opaque
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Richellit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej formie występowania – kulistych, promienistych agregatach. Intensywna, żółtobrązowa barwa oraz niska twardość (daje się zarysować paznokciem) są również kluczowymi cechami diagnostycznymi. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami fosforanowymi o podobnej barwie, takimi jak kakoksen czy strengit, jednak różni się od nich formą skupień. Kakoksen tworzy igiełkowe, puszyste naskorupienia, a strengit częściej występuje w formie groniastych lub nerkowatych skupień o szklistym połysku. Testy chemiczne potwierdzające obecność wapnia i żelaza są ostatecznym sposobem identyfikacji. ## Formy kryształów Minerał ten nie tworzy dobrze wykształconych, widocznych makroskopowo kryształów. Występuje w formie skupień promienisto-włóknistych, kulistych (sferolitów), naskorupień oraz mas ziemistych.

Środowisko występowania

## Geneza Richellit jest wtórnym minerałem fosforanowym. Powstaje w strefach utleniania złóż zawierających minerały fosforanowe, w wyniku wietrzenia i przeobrażania pierwotnych fosforanów w obecności roztworów bogatych w żelazo. Tworzy się w pustkach i szczelinach skał osadowych, głównie wapieni i łupków. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak delvauxyt, strengit, wavellit, apatyt, koninckit, a także z tlenkami żelaza (goethyt, hematyt) i kalcytem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowisko, będące jednocześnie lokalizacją typową, to Richelle w Belgii. Minerał ten znajdowano również w Březinie i St. Benigna w Czechach oraz w kopalni Silver Coin w Valmy w stanie Nevada, USA.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, kulistymi agregatami o intensywnej, żywej barwie. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń delikatnej struktury minerału. Okazy z historycznej lokalizacji w Belgii mają szczególną wartość. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z typowej lokalizacji w Richelle w Belgii. Okazy z Czech i USA są również spotykane w kolekcjach, choć rzadziej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy richellitu są bardzo delikatne i kruche. Należy je czyścić wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka na sucho, aby usunąć kurz. Jakikolwiek kontakt z wodą, a zwłaszcza z chemikaliami, jest wysoce niewskazany. ## Czego unikać Należy unikać mycia w wodzie, czyszczenia ultradźwiękami oraz wszelkiego rodzaju środków chemicznych. Minerał jest miękki i podatny na uszkodzenia mechaniczne, dlatego należy chronić go przed zarysowaniem, uderzeniami i wibracjami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami fizycznymi. Należy unikać ekspozycji na wilgoć.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej