Rhomboclase
Wzór chemiczny: (H₅O₂)Fe³⁺(S⁶⁺O₄)₂·2H₂O
Romboklaz to uwodniony siarczan żelaza(III), tworzący kruche, włókniste agregaty lub tabliczkowe kryształy, często o bladoniebieskim lub żółtawym zabarwieniu.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.23
- Łupliwość
- On {001} perfect; on {110} good.
- Przełam
- Conchoidal,Fibrous
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Romboklaz można rozpoznać po jego występowaniu w formie włóknistych lub proszkowych wykwitów w strefach utleniania złóż siarczkowych. Charakterystyczna jest jego bardzo niska twardość, lekkość oraz wrażliwość na wilgoć. Często ma kwaśny, metaliczny smak, jednak próba smaku jest wysoce odradzana ze względu na toksyczność. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi siarczanami, takimi jak melanteryt, halotrichit czy epsomit. Melanteryt ma zwykle bardziej intensywną, zieloną barwę i również jest niestabilny. Halotrichit tworzy charakterystyczne, włoskowe agregaty ("kamienna wełna"). Odróżnienie od wielu podobnych siarczanów często wymaga analizy chemicznej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy, jeśli występują, są cienkotabliczkowe lub listewkowe, o rombowym zarysie. Najczęściej jednak tworzy skupienia włókniste, promieniste, groniaste, a także skorupy, naloty i pylaste wykwity.
Środowisko występowania
## Geneza Romboklaz jest typowym minerałem wtórnym. Powstaje w wyniku wietrzenia (utleniania) minerałów siarczkowych, głównie pirytu i markasytu, w suchym i gorącym klimacie. Tworzy się jako produkt ewaporacji (odparowania) kwaśnych wód kopalnianych. Jest minerałem nietrwałym, powstającym w specyficznych warunkach, często w starych wyrobiskach górniczych. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi siarczanami żelaza i metali, takimi jak melanteryt, kopiapit, voltait, halotrichit, szomolnokit, a także z gipsem, siarką rodzimą i limonitem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. Smolník (Słowacja - lokalizacja typowa), kopalnia Rammelsberg w Goslar (Niemcy), Iron Monarch (Australia Południowa), Jerome w Arizonie (USA) oraz liczne miejsca w Chile (np. Chuquicamata) i we Włoszech (wyspa Vulcano).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są dobrze wykształcone, choćby niewielkie, przezroczyste kryształy o wyraźnym rombowym zarysie. Wysoko oceniane są również bogate, włókniste agregaty o atrakcyjnej, bladoniebieskiej lub żółtej barwie, zachowane na oryginalnej skale macierzystej. Ze względu na nietrwałość minerału, kluczowy jest stan zachowania okazu - brak oznak dehydratacji (rozpadu) jest warunkiem koniecznym. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Smolníku na Słowacji. Wysokiej jakości materiał, zwłaszcza w formie włóknistych skupień, dostarczany jest także z kopalni Rammelsberg w Niemczech oraz z niektórych stanowisk w Arizonie (USA).
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy romboklazu są ekstremalnie wrażliwe na wodę i wilgoć. Absolutnie nie wolno czyścić ich na mokro. Jedyną dopuszczalną metodą jest bardzo delikatne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, parą wodną i jakąkolwiek wilgocią, ponieważ minerał łatwo się rozpuszcza i ulega przemianom chemicznym. Jest nietrwały w suchym powietrzu, gdzie może dehydratyzować (tracić wodę) i rozpadać się na proszek. Należy chronić go przed zmianami temperatury i bezpośrednim światłem słonecznym. ## Przechowywanie Okazy romboklazu wymagają przechowywania w hermetycznie zamkniętych pojemnikach (np. typu "membrane box" lub szczelnych pudełkach akrylowych), najlepiej z pochłaniaczem wilgoci (żelem krzemionkowym). Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła i wilgoci.