Rhodarsenide

Wzór chemiczny: Rh<sub>2</sub>As

Rodarsenek to rzadki arsenek rodu, tworzący drobne, metaliczne wrostki w minerałach platynowców.

## Charakterystyka Rodarsenek jest arsenkiem rodu, występującym niezwykle rzadko. Zazwyczaj tworzy bardzo małe, zaokrąglone lub nieregularne ziarna i wrostki w innych minerałach, głównie w rutheniridosmine (odmianie irydosminy bogatej w ruten). Jego identyfikacja jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroskopia rudowa w świetle odbitym i mikroanaliza rentgenowska. Nie tworzy makroskopowych kryształów ani okazów w formie znanej kolekcjonerom. ## Właściwości fizyczne Jako minerał nieprzezroczysty o metalicznym połysku, jego twardość w skali Mohsa szacowana jest na około 5. Gęstość jest bardzo wysoka, obliczona na 11.33 g/cm³, co jest typowe dla minerałów zawierających metale z grupy platynowców. ## Barwy i odmiany Posiada cynowo-białą barwę z różowawym odcieniem, widoczną na świeżych powierzchniach w świetle odbitym. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Nazwa rodarsenku nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - zawartości rodu (łac. *rhodium*) i arsenu. Został odkryty i opisany w 1956 roku przez S. A. Hiemstrę na podstawie materiału pochodzącego z koncentratów z kopalni złota w dystrykcie Witwatersrand w Republice Południowej Afryki. ## Zastosowania Rodarsenek nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako składnik paragenez kruszcowych związanych z metalami z grupy platynowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
11.33
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja rodarsenku w terenie lub w kolekcji jest niemożliwa gołym okiem. Wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. W badaniach pod mikroskopem w świetle odbitym charakteryzuje się cynowo-białą barwą z różowawym odcieniem i bardzo wysokim współczynnikiem odbicia światła. Jest izotropowy. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi drobnymi, metalicznymi minerałami platynowców, takimi jak sperrylit (PtAs₂) czy inne arsenki i siarczki. Ostateczne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej w mikrosondzie elektronowej w celu potwierdzenia dominacji rodu i arsenu. ## Formy kryształów Zazwyczaj występuje w postaci bardzo małych, zaokrąglonych lub nieregularnych ziaren, często jako wrostki w innych minerałach. Nie zaobserwowano dobrze wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Rodarsenek jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, związanym ze złożami metali z grupy platynowców (PGM). Powstaje w paragenezie z innymi minerałami PGM w ultrazasadowych skałach magmowych lub w złożach okruchowych (placerach) powstałych w wyniku ich wietrzenia. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami metali z grupy platynowców, takimi jak irydosmina (szczególnie odmiana rutheniridosmine), platyna rodzima, irarsyt, lauryt, a także ze złotem rodzimym, chromitem i różnymi siarczkami. ## Lokalizacje Najważniejsze potwierdzone stanowiska tego minerału to rejon Witwatersrand w RPA (miejsce typowe), kompleks Bushveld (RPA), złoża niklu i miedzi w rejonie Sudbury w Kanadzie, a także niektóre złoża okruchowe (placerowe) na Borneo (Indonezja) i w Kolumbii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Rodarsenek nie tworzy okazów kolekcjonerskich w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Jego wartość jest czysto naukowa. W kontekście mikromontażu, za "okaz" można uznać fragment skały macierzystej z potwierdzonym analitycznie, widocznym pod mikroskopem ziarnem rodarsenku. W takim przypadku o wartości decyduje jakość dokumentacji analitycznej i asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jako minerał mikroskopowy, nie ma "popularnych stanowisk" w sensie kolekcjonerskim. Materiał do badań naukowych pochodzi głównie z kompleksu Bushveld w RPA oraz z rejonu Sudbury w Kanadzie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny charakter występowania, pojedyncze ziarna rodarsenku nie są przedmiotem czyszczenia. Okazy skał macierzystych, w których może występować, należy czyścić mechanicznie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej, a następnie dokładnie wysuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą reagować z arsenkami. Przechowywać z dala od wilgoci, aby zapobiec potencjalnemu utlenianiu powierzchni. ## Przechowywanie Okazy zawierające rodarsenek powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętych pudełkach klaserowych, aby chronić je przed kurzem i zanieczyszczeniami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej