Rhabdoborite-(Mo)

Wzór chemiczny: Mg₁₂Mo₆+₁.₃₃O₆(BO₃)₆F₂

Ekstremalnie rzadki boran magnezu i molibdenu, tworzący mikroskopijne, igiełkowe kryształy w skarnach magnezowych.

## Charakterystyka Rhabdoboryt-(Mo) to bardzo rzadki minerał z grupy boranów, będący molibdenowym analogiem rhabdoborytu-(V) i rhabdoborytu-(W). Tworzy bezbarwne, przezroczyste kryształy o pokroju igiełkowym lub włoskowym, nieprzekraczające 0.5 mm długości i zaledwie kilku mikrometrów grubości. Występuje w formie promienistych lub splątanych agregatów, a także jako pojedyncze igły narosłe na innych minerałach. Jego nazwa nawiązuje do charakterystycznej, pręcikowej (gr. *rhabdos*) formy kryształów oraz dominującego w składzie boru i molibdenu. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują szklisty połysk. Z powodu niewielkich rozmiarów i kruchości, twardość nie została precyzyjnie zmierzona. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 2.97 g/cm³. Minerał jest niefluorescencyjny w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Minerał jest bezbarwny, z białą rysą. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku (IMA2017-091). Odkryto go na terenie złoża skarnów magnezowych Kopeysk, w pobliżu miasta Kopejsk w obwodzie czelabińskim na Uralu Południowym w Rosji. Jest to jedyne znane miejsce jego występowania na świecie (lokalizacja typowa). Nazwa pochodzi od greckiego słowa *rhabdos* (ῥάβδος) oznaczającego "pręt" lub "pałeczkę", co jest aluzją do igiełkowej formy kryształów, oraz od pierwiastków wchodzących w jego skład - boru i molibdenu.

Właściwości

Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 2.97
Łupliwość: None
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja rhabdoborytu-(Mo) na podstawie cech wizualnych jest niemożliwa. Ze względu na mikroskopijne rozmiary i podobieństwo do wielu innych minerałów o pokroju igiełkowym (np. z grupy ludwigitu, szaibelyitu), jedyną pewną metodą rozpoznania jest zaawansowana analiza chemiczna (spektroskopia dyspersji energii, EDS) oraz strukturalna (dyfrakcja rentgenowska, XRD). Kluczową wskazówką jest jego występowanie w specyficznym zespole mineralnym w skarnach magnezowych na Uralu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi boranami o igiełkowym pokroju, takimi jak szaibelyit, ludwigit, a zwłaszcza z jego wanadowym i wolframowym analogiem. Odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego w celu potwierdzenia dominacji molibdenu. ## Formy kryształów Minerał tworzy wyłącznie kryształy igiełkowe i włoskowe, zebrane w promieniste, gwiaździste lub bezładnie splątane agregaty. Pojedyncze kryształy są wydłużone zgodnie z osią krystalograficzną c.

Środowisko występowania

## Geneza Rhabdoboryt-(Mo) powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego wysokiej temperatury. Jest produktem procesów metasomatycznych w obrębie skarnów magnezowych, które uformowały się na kontakcie dolomitów z intruzjami gabroidalnymi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z innymi boranami i minerałami skarnowymi. Najczęściej towarzyszą mu: ludwigit, szaibelyit, forsteryt, kalcyt, dolomit, magnetyt (odmiana bogata w magnez - magnomagnetit), a także inne rzadkie borany jak shabynit czy karlit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania rhabdoborytu-(Mo) na świecie jest złoże Kopeysk w obwodzie czelabińskim na Uralu Południowym w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", najwyżej cenione są okazy z bogatymi, gęstymi skupieniami dobrze wykształconych, promienistych agregatów igiełkowych kryształów. Dodatkową wartość stanowi kontrastująca matryca (np. biały kalcyt) oraz obecność innych rzadkich minerałów towarzyszących. Ze względu na bezbarwność, głównym kryterium jest forma i bogactwo agregatów, a nie kolor. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z jedynej znanej lokalizacji - złoża Kopeysk na Uralu w Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy rhabdoborytu-(Mo) to wyłącznie mikromonty. Należy czyścić je z najwyższą ostrożnością, najlepiej za pomocą sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć kurz. Jakikolwiek kontakt z wodą lub chemikaliami jest niewskazany. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich rozpuszczalników chemicznych, kwasów oraz gwałtownych zmian temperatury. Kryształy są ekstremalnie kruche i wrażliwe na wstrząsy oraz otarcia. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", zabezpieczonych przed kurzem, wilgocią i wibracjami. Ekspozycja na silne światło nie jest wskazana, choć nie ma dowodów na jego degradujący wpływ.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej