Retgersite

Wzór chemiczny: Ni²⁺S⁶⁺O₄·₆H₂O

Retgersyt to uwodniony siarczan niklu, tworzący charakterystyczne, szmaragdowozielone kryształy o tetragonalnej budowie.

## Charakterystyka Retgersyt jest uwodnionym siarczanem niklu, należącym do grupy epsomitu. Występuje w postaci dobrze wykształconych, pryzmatycznych lub piramidalnych kryształów, a także jako skupienia ziarniste, naloty i wykwity. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, szmaragdowozielona barwa z niebieskawym odcieniem. W świetle przechodzącym staje się bladozielony. Jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania kruszców niklu. ## Właściwości fizyczne Retgersyt jest minerałem stosunkowo miękkim, o twardości 2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma gęstość 2.04 g/cm³, jest więc lekki. Charakteryzuje się szklistym połyskiem i jest przezroczysty do przeświecającego. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednej płaszczyźnie. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest ceniony za swoją żywą, szmaragdowozieloną barwę, która może mieć niebieskawy odcień. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian, a kolorystyka jest stosunkowo jednolita i bezpośrednio związana z obecnością jonów niklu w strukturze. ## Historia i nazwa Retgersyt został po raz pierwszy opisany w 1948 roku. Jego nazwa honoruje Jana Willema Retgersa (1856-1896), holenderskiego krystalografa i mineraloga, znanego z badań nad ciężkimi cieczami używanymi do oznaczania gęstości minerałów. Miejscem typowym (locus typicus) jest kopalnia Ragra w dystrykcie Huayllay w Peru. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i wrażliwość na warunki otoczenia, retgersyt nie ma zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach niklu.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Połysk: Szklisty
Rysa: Zielonkawobiała
Gęstość: 2.04
Łupliwość: Na {001}, doskonała; śladowa na {110} w rozkruszonych ziarnach pod powiększeniem.
Przełam: Nieregularny/Nierówny,Podkonchoidalny
Przezroczystość: Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny: Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne retgersytu to jego intensywna szmaragdowozielona barwa z niebieskawym odcieniem, tetragonalna forma kryształów oraz niska twardość. Ważnym wskaźnikiem jest też jego rozpuszczalność w wodzie. Rysa ma kolor zielonkawobiały. ## Odróżnianie od podobnych Retgersyt można pomylić z innymi zielonymi, wtórnymi siarczanami niklu, takimi jak morenozyt (NiSO₄·7H₂O). Morenozyt krystalizuje w układzie rombowym i zawiera więcej wody w strukturze, co często prowadzi do szybszej dehydratacji. Od annabergitu (kwiatu niklowego) odróżnia go forma kryształów i odcień - annabergit tworzy najczęściej igiełkowe skupienia o jabłkowozielonej barwie. ## Formy kryształów Kryształy retgersytu mają najczęściej postać krótkich pryzmatów lub bipiramid o przekroju kwadratowym, co jest typowe dla układu tetragonalnego. Występuje również w formie skupień ziarnistych, nalotów i skorup.

Środowisko występowania

## Geneza Retgersyt jest minerałem wtórnym. Powstaje w wyniku wietrzenia (utleniania) pierwotnych siarczków niklu, takich jak milleryt czy pentlandyt, w obecności wód zasobnych w siarczany. Tworzy się jako produkt ewaporacji (odparowania) roztworów w suchych warunkach, często w wyrobiskach kopalnianych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami i arsenianami. Najczęściej towarzyszą mu morenozyt, epsomit, gips, annabergit, a także pierwotne siarczki niklu i żelaza. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest kopalnia Ragra w Peru. Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, gdzie występują złoża niklu, m.in. z rejonu Sudbury w Ontario (Kanada) oraz z niektórych kopalń w Niemczech i Republice Południowej Afryki.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i przezroczystymi kryształami o intensywnej, szmaragdowej barwie. Wysoko oceniane są również bogate skupienia krystaliczne na matrycy skalnej. Ze względu na niestabilność minerału, kluczowe jest, aby okaz był dobrze zachowany, bez śladów dehydratacji (zmatowienia, spękań). ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Ragra w Peru, skąd znane są najlepsze kryształy tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Retgersyt jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wszelkimi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności - w suchym powietrzu może ulec dehydratacji (odwodnieniu) i zmatowieć lub rozpaść się. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym. ## Przechowywanie Okazy retgersytu muszą być przechowywane w szczelnych, zamykanych pojemnikach (np. typu "membrane box" lub w pudełkach z uszczelką), aby utrzymać stabilną wilgotność otoczenia. Najlepiej przechowywać go w ciemnym i chłodnym miejscu.