Reederite-(Y)

Wzór chemiczny: (Na,Mn²⁺)₁₅Y₂(CO₃)₉(S⁶⁺O₃F)Cl

Reederite-(Y) to rzadki, przezroczysty minerał o żółtej do pomarańczowobrązowej barwie, odkryty w słynnym kamieniołomie Poudrette w Kanadzie.

## Charakterystyka Reederite-(Y) jest złożonym węglanem sodu, manganu i itru, zawierającym także fluor, siarkę i chlor. Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub heksagonalne kryształy, które rzadko przekraczają kilka milimetrów wielkości. Zazwyczaj występuje w formie pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów lub ich niewielkich skupień. Jest minerałem przezroczystym, cenionym za swój intensywny, żółty do pomarańczowobrązowego kolor i szklisty połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się stosunkowo niską twardością, wynoszącą od 3 do 3.5 w skali Mohsa, co czyni go dość kruchym. Jego gęstość to około 2.91 g/cm³. Posiada wyraźną łupliwość w jednej płaszczyźnie i muszlowy przełam. Połysk jest typowo szklisty. ## Barwy i odmiany Reederite-(Y) występuje w odcieniach od jasnożółtego, przez złocistożółty, aż po pomarańczowobrązowy. Nie wyróżniono jego odrębnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje George’a E. Reedera, amerykańskiego chemika analityka z U.S. Geological Survey, za jego wkład w analizę chemiczną minerałów. Człon "-(Y)" w nazwie wskazuje na dominację itru (Yttrium) w jego składzie chemicznym. Został opisany po raz pierwszy w 1995 roku na podstawie okazów znalezionych w kamieniołomie Poudrette w Mont Saint-Hilaire w Kanadzie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, Reederite-(Y) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc pożądanym mikrominerałem wśród zaawansowanych zbieraczy.

Właściwości

Twardość Mohsa
3-3.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.91
Łupliwość
{001}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to heksagonalny pokrój kryształów, charakterystyczna żółta do pomarańczowobrązowej barwy, szklisty połysk oraz niska twardość. Występowanie w specyficznym środowisku geologicznym Mont Saint-Hilaire jest również silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi żółtymi minerałami z Mont Saint-Hilaire, takimi jak sirsanit czy niektóre mikrolity. Ostateczne odróżnienie wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, jak spektroskopia lub analiza chemiczna, ze względu na podobieństwo wizualne i współwystępowanie. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie. Występują one jako pojedyncze, izolowane kryształy lub w niewielkich, luźnych grupach.

Środowisko występowania

## Geneza Reederite-(Y) powstaje w późnych stadiach procesów hydrotermalnych w obrębie wysoce zróżnicowanych, alkalicznych intruzji nefelinowo-sjenitowych. Krystalizuje w pustkach i szczelinach skalnych, często w obrębie ksenolitów sodalitowych lub marmurów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z szeroką gamą innych rzadkich minerałów typowych dla lokalizacji Mont Saint-Hilaire. Do najważniejszych należą eudialit, sodalit, egiryn, mikroklin, nefelin, catapleiit, sirsanit i petersenit-(Ce). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania Reederite-(Y) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kamieniołom Poudrette (Mont Saint-Hilaire) w regionie Montérégie, w prowincji Quebec w Kanadzie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z ostro zarysowanymi, dobrze wykształconymi kryształami o intensywnej, złocistożółtej lub pomarańczowej barwie. Ważna jest przezroczystość i brak uszkodzeń. Kontrastujące umiejscowienie na matrycy skalnej, na przykład z białym sodalitem lub ciemnym egirynem, znacznie podnosi wartość estetyczną i kolekcjonerską okazu. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane i cenione okazy Reederite-(Y) pochodzą z jednego miejsca na świecie: kamieniołomu Poudrette w Mont Saint-Hilaire w Kanadzie. Jest to jedna z najsłynniejszych lokalizacji mineralogicznych, znana z występowania setek unikalnych i rzadkich minerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na potencjalną reaktywność, nie zaleca się stosowania wody ani żadnych środków chemicznych. Najbezpieczniejsze jest czyszczenie na sucho. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami, zarysowaniem i wibracjami. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. ## Przechowywanie Reederite-(Y) powinien być przechowywany w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i zanieczyszczeń chemicznych. Najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie go w zamykanym pudełku typu "micromount", które chroni delikatny okaz przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej