Redondite

Wzór chemiczny: AlPO<sub>4</sub>·2H<sub>2</sub>O

Redondyt to historyczna, zdyskredytowana nazwa dla bogatej w żelazo odmiany waryscytu, będącego uwodnionym fosforanem glinu.

## Charakterystyka Redondyt nie jest uznawany za odrębny gatunek mineralny, lecz za bogatą w żelazo (Fe³⁺) odmianę waryscytu. Nazwa ta ma obecnie znaczenie historyczne. Okazy opisywane jako redondyt to w rzeczywistości waryscyt, w którym część jonów glinu (Al³⁺) została zastąpiona przez jony żelaza. Wizualnie przybiera on formę skupień skrytokrystalicznych, nerkowatych, kulistych lub tworzy naskorupienia i żyłki. Jego wygląd jest bardzo zbliżony do waryscytu i turkusu. ## Właściwości fizyczne Jako odmiana waryscytu, jego właściwości są tożsame. Twardość wynosi około 4 w skali Mohsa. Połysk jest szklisty do woskowego, a minerał jest zazwyczaj przeświecający do nieprzezroczystego. Gęstość waha się w granicach 2.5-2.6 g/cm³. ## Barwy i odmiany Barwa okazów określanych jako redondyt jest bezpośrednio związana z zawartością żelaza. Zazwyczaj jest to zielona, niebieskozielona, a przy wyższych stężeniach Fe³⁺ może przechodzić w odcienie żółtawe i brązowawe. Czysty waryscyt jest zielony dzięki śladowym ilościom chromu i wanadu, natomiast domieszka żelaza modyfikuje tę barwę. ## Historia i nazwa Nazwa "redondyt" została wprowadzona przez Charlesa Uphama Sheparda w 1869 roku. Pochodzi od nazwy wyspy Redonda na Karaibach (część Antigui i Barbudy), gdzie minerał ten został po raz pierwszy znaleziony w złożach guana. Badania wykazały, że jest to jedynie odmiana waryscytu, dlatego w 1980 roku Międzynarodowa Asocjacja Mineralogiczna (IMA) oficjalnie zdyskredytowała redondyt jako odrębny gatunek mineralny.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.5-2.6
Łupliwość
Good on {010}
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja redondytu jako odmiany waryscytu opiera się na jego charakterystycznych formach występowania (nerkowate, kuliste agregaty, naskorupienia), szklisto-woskowym połysku i barwie w odcieniach zieleni. Jest stosunkowo miękki. Pewne rozpoznanie wymaga jednak zaawansowanych badań, np. analizy chemicznej w celu stwierdzenia podwyższonej zawartości żelaza. ## Odróżnianie od podobnych Redondyt (waryscyt) jest najczęściej mylony z turkusem. Różni się od niego brakiem miedzi w składzie chemicznym, co można zweryfikować testami laboratoryjnymi. Turkis jest też zazwyczaj nieco twardszy. Może być również mylony z chryzokolą lub niektórymi formami smithsonitu. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy są ekstremalnie rzadkie. Prawie zawsze występuje w formie masywnych, skrytokrystalicznych agregatów o budowie promienistej lub włóknistej, tworząc kuliste, nerkowate i groniaste skupienia oraz żyłki i naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefie wietrzenia skał bogatych w glin, w wyniku reakcji roztworów zasobnych w fosforany z minerałami glinowymi. Często tworzy się w pobliżu powierzchni ziemi. Szczególnie znane są jego wystąpienia w złożach guana (ptasich odchodów), gdzie fosforany perkolujące przez osady reagowały ze skałami podłoża. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami fosforanowymi, takimi jak krandallit, wardyt, strengit, a także z minerałami ilastymi, kwarcem, chalcedonem i tlenkami żelaza (limonitem). ## Lokalizacje Historyczna lokalizacja typowa to wyspa Redonda (Antigua i Barbuda). Ogólnie, waryscyt bogaty w żelazo występuje w wielu miejscach na świecie, gdzie obecny jest waryscyt, m.in. w Utah i Nevadzie (USA) oraz w Niemczech.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako że "redondyt" to historyczna nazwa waryscytu, kryteria oceny są takie same. Najbardziej cenione są okazy o intensywnej, jednolitej barwie (zielonej lub niebieskozielonej), tworzące atrakcyjne wizualnie formy, np. dobrze zdefiniowane kuliste agregaty lub żyłki w kontrastującej skale macierzystej. Czystość, brak spękań i matrycy również podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Okazy z historycznej lokalizacji na wyspie Redonda mają znaczenie głównie historyczne. Dla kolekcjonerów waryscytu ogólnie, najbardziej cenione okazy pochodzą ze Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza ze stanów Utah (np. kopalnie Clay Canyon, Little Green Monster) i Nevada.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie letnią wodą destylowaną i bardzo miękką szczoteczką lub ściereczką. Należy unikać myjek ultradźwiękowych i parowych, które mogą spowodować pękanie. ## Czego unikać Redondyt (waryscyt) jest wrażliwy na wysokie temperatury, które mogą prowadzić do trwałej zmiany barwy i odwodnienia. Należy unikać kontaktu z kwasami, rozpuszczalnikami, detergentami i innymi chemikaliami. Długotrwała ekspozycja na intensywne światło słoneczne może spowodować blaknięcie. ## Przechowywanie Z uwagi na stosunkowo niską twardość, okazy należy przechowywać osobno, owinięte w miękki materiał, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Najlepiej trzymać je w suchym i ciemnym miejscu.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej