Reddingite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·3H<sub>2</sub>O

Reddingit to uwodniony fosforan manganu, tworzący tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy o barwie od różowej do czerwonobrązowej.

## Charakterystyka Reddingit jest wtórnym, uwodnionym fosforanem manganu, należącym do grupy reddingitu. Tworzy zazwyczaj niewielkie, dobrze wykształcone kryształy o pokroju tabliczkowym, grubotabliczkowym lub krótkopryzmatycznym. Występuje również w formie skupień ziarnistych oraz promienistych agregatów. Jest minerałem kruchym, a jego powierzchnie często pokryte są produktami wietrzenia, które maskują jego właściwy kolor i połysk. ## Właściwości fizyczne Twardość reddingitu w skali Mohsa wynosi 3,5, co czyni go minerałem stosunkowo miękkim. Charakteryzuje się połyskiem szklistym, na niektórych powierzchniach przechodzącym w żywiczny. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość waha się w przedziale 3,10-3,21 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten przybiera różne barwy - bywa bezbarwny, żółtawobiały, różowy, bladoróżowoczerwony, aż po czerwonobrązowy i brązowy. Charakterystyczną cechą jest jego tendencja do ciemnienia pod wpływem utleniania manganu, przez co świeże, różowe okazy z czasem stają się brązowe lub niemal czarne. Reddingit tworzy szereg izomorficzny z fosfoferrytem (bogatym w żelazo), gdzie jest członem skrajnym z dominującym manganem. ## Historia i nazwa Reddingit został opisany po raz pierwszy w 1878 roku przez George'a J. Brusha i Edwarda S. Danę. Jego nazwa pochodzi od miejscowości Redding w hrabstwie Fairfield w stanie Connecticut (USA), gdzie znajduje się jego lokalizacja typowa - słynny kamieniołom pegmatytowy Branchville. ## Zastosowania Reddingit nie ma zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów minerałów oraz naukowców badających genezę złóż pegmatytowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Vitreous to Resinous
Rysa
White
Gęstość
3.1-3.21
Łupliwość
Good on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Reddingit można rozpoznać na podstawie jego charakterystycznej formy kryształów (krótkie pryzmaty i tabliczki w układzie rombowym), stosunkowo niskiej twardości, szklistego połysku oraz specyficznego środowiska występowania - pegmatytów granitowych. Jego barwa, od różowej do brązowej, w połączeniu z tendencją do ciemnienia, jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Reddingit jest najczęściej mylony z fosfoferrytem, z którym tworzy ciągły szereg. Fosfoferryt jest jednak członem zdominowanym przez żelazo i zazwyczaj ma bardziej zielonkawy odcień. Pewne rozróżnienie tych dwóch minerałów często wymaga analizy chemicznej. Można go także pomylić z innymi wtórnymi fosforanami, jednak różni się od nich formą kryształów i właściwościami fizycznymi. ## Formy kryształów Kryształy reddingitu są zazwyczaj niewielkie, o pokroju grubotabliczkowym, równowymiarowym (ekwipotencjalnym) lub krótkopryzmatycznym. Często tworzą narosłe grupy i druzy. Spotykany jest także w formie promienistych lub sferulitycznych agregatów oraz w skupieniach ziarnistych, wrosłych w inne minerały.

Środowisko występowania

## Geneza Reddingit jest minerałem wtórnym, powstającym w złożonych pegmatytach granitowych. Tworzy się w wyniku hydrotermalnych przeobrażeń lub wietrzenia pierwotnych minerałów fosforanowych bogatych w mangan i żelazo, takich jak litiofilit i trifylit. Powstaje w warunkach niskich i średnich temperatur. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi fosforanami. Do jego najczęstszych minerałów towarzyszących należą: litiofilit, trifylit, eosforyt, fairfieldyt, wiwianit, strengit, hureaulit, rockbridge’it oraz kwarc i skalenie. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania jest lokalizacja typowa w Branchville, Connecticut, USA. Znaczące okazy pochodzą również z kopalni Palermo No. 1 w North Groton, New Hampshire, USA oraz z pegmatytu Hagendorf-Süd w Bawarii, Niemcy. Inne znane lokalizacje to pegmatyty w stanie Minas Gerais w Brazylii oraz w Australii Zachodniej.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i lśniącymi kryształami o znacznej przezroczystości. Intensywna, różowa lub czerwonawa barwa jest pożądana, chociaż okazy nieutlenione są rzadkie. Duże znaczenie ma również estetyczna kompozycja z minerałami towarzyszącymi, na przykład z kwarcem lub innymi rzadkimi fosforanami. Okazy z lokalizacji typowej (Branchville) mają dodatkową wartość historyczną. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i poszukiwane okazy pochodzą z USA, zwłaszcza z kopalni Palermo w New Hampshire, która dostarczyła jednych z najlepszych na świecie kryształów reddingitu. Również niemiecki Hagendorf jest źródłem dobrych jakościowo okazów. Historyczne okazy z Branchville, choć często niewielkie i przeobrażone, są cenne ze względu na swoje znaczenie naukowe.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy reddingitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Należy unikać silnego tarcia ze względu na niską twardość minerału. Stosowanie myjek ultradźwiękowych jest niewskazane. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na zarysowania. Należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami i narzędziami. Jako minerał uwodniony, jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować jego dehydratację i zniszczenie struktury. Niektóre okazy mogą ciemnieć pod wpływem długotrwałej ekspozycji na światło i powietrze. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi silnymi chemikaliami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach klaserowych, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i otarciami. Warto również ograniczyć ekspozycję na intensywne światło, aby spowolnić proces ciemnienia.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej