Rappoldite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>Co<sup>2+</sup><sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·2H<sub>2</sub>O

Rappoldyt to rzadki uwodniony arsenian ołowiu i kobaltu, tworzący charakterystyczne, różowofioletowe kryształy o pokroju tabliczkowym.

## Charakterystyka Rappoldyt jest minerałem z gromady arsenianów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony arsenian ołowiu i kobaltu. Występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Kryształy te często tworzą rozetowe lub promieniste agregaty, a także cienkie naloty i naskorupienia na skale macierzystej. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, różowofioletowa barwa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jest przezroczysty do przeświecającego. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, dokładne określenie twardości i gęstości jest trudne; obliczona gęstość wynosi 5,19 g/cm³. ## Barwy i odmiany Rappoldyt występuje w jednym, charakterystycznym kolorze: od różowofioletowego do fioletoworóżowego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty na hałdach historycznej kopalni Rappold w Schneebergu (Saksonia, Niemcy) i opisany w 1999 roku przez Wernera Krause, Heinza-Jürgena Bernahrdta, Herta Effenbergera i Herberta Dietricha. Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od miejsca znalezienia (lokalizacji typowej). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary, rappoldyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Pale pink
Gęstość
5.19
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne rappoldytu to jego unikalny różowofioletowy kolor, tabliczkowy pokrój kryształów oraz występowanie w postaci niewielkich, rozetowych agregatów. Charakterystyczne jest również jego współwystępowanie z innymi arsenianami kobaltu i niklu w Schneebergu. ## Odróżnianie od podobnych Rappoldyt można pomylić z erytrynem (arsenian kobaltu), który ma podobny, choć zazwyczaj bardziej karminowoczerwony lub różowy kolor. Erytryn tworzy jednak najczęściej kryształy igiełkowe lub pryzmatyczne, a nie tabliczkowe. Rozróżnienie od innych mikroskopijnych, różowych arsenianów wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza EDS. ## Formy kryształów Rappoldyt krystalizuje w formie bardzo małych, cienkich, tabliczkowych kryształów o zarysie sześcioboku lub rombu. Kryształy te często łączą się w promieniste lub rozetowe agregaty, a także tworzą cienkie powłoki na powierzchni skały.

Środowisko występowania

## Geneza Rappoldyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) kruszców hydrotermalnych bogatych w arsen, kobalt i ołów. Tworzy się w pustkach i szczelinach skał w wyniku procesów wietrzeniowych oddziałujących na pierwotne rudy. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów wtórnych. W lokalizacji typowej (Schneeberg) znaleziono go w asocjacji z kwarcem, sainfeldytem, farmakosyderytem, arseniosyderytem, tennantytem-(Zn), erytrynem, annabergitem i gersdorffitem. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i dobrze udokumentowane miejsce występowania rappoldytu na świecie to historyczny okręg górniczy Schneeberg w Saksonii, w Niemczech. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu rappoldytu zależy przede wszystkim od intensywności i nasycenia różowofioletowej barwy. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe agregaty. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń delikatnych kryształów. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, wielkość agregatów (nawet jeśli to tylko kilka milimetrów) znacząco podnosi wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa - kopalnia Rappold w Schneebergu w Niemczech. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie rzadki i poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów systematycznych i typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy rappoldytu są niezwykle delikatne i małe. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów i innych odczynników chemicznych. Należy unikać mycia ultradźwiękowego, czyszczenia parowego oraz gwałtownych zmian temperatury. Okazy powinny być chronione przed bezpośrednim działaniem światła słonecznego, które może spowodować blaknięcie koloru. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią. Należy unikać przechowywania w miejscach o dużej wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej