Rakovanite
Wzór chemiczny: (N³⁻H₄)₃Na₃[V⁵⁺₁₀O₂₈]·12H₂O
Rakowanit to bardzo rzadki, rozpuszczalny w wodzie wanadan amonowo-sodowy, tworzący pomarańczowe, igiełkowe kryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1
- Barwa
- Orange
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- Orange-yellow
- Gęstość
- 2.407
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Conchoidal
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi rakowanitu są jego pomarańczowa barwa, pokrój w formie drobnych, igiełkowych kryształów tworzących promieniste agregaty oraz całkowita rozpuszczalność w wodzie. Reakcja na wodę jest natychmiastowym i definitywnym testem, choć niszczącym próbkę. ## Odróżnianie od podobnych Minerałami o podobnej barwie i pokroju bywają inne wtórne wanadany, takie jak karnotyt czy tyujamunit, jednak żaden z nich nie jest rozpuszczalny w wodzie. Pascoit również jest pomarańczowym, rozpuszczalnym w wodzie wanadanem, ale krystalizuje w układzie jednoskośnym i ma inny skład chemiczny (jest wanadanem wapnia). ## Formy kryształów Rakowanit tworzy wydłużone, igiełkowe lub listewkowe kryształy, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010} i wydłużone wzdłuż osi [001]. Najczęściej występują one w postaci promienistych lub gwiaździstych agregatów i rozet, a także jako delikatne naskorupienia na skale macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Rakowanit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania złóż uranowo-wanadowych w skałach osadowych (piaskowcach). Tworzy się w warunkach pustynnych w wyniku procesów postsamochodowych, prawdopodobnie poprzez odparowanie roztworów bogatych w wanad, sód i amoniak. Amoniak może pochodzić z rozkładu materii organicznej zawartej w skale macierzystej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu i wanadu. W lokalizacji typowej (kopalnia Sunday) znaleziono go w towarzystwie gipsu, a także na montroseicie i w pobliżu innych, niezidentyfikowanych minerałów wanadowych. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania rakowanitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Sunday, w dystrykcie Slick Rock, w hrabstwie San Juan, w stanie Utah, USA.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy rakowanitu to te, które posiadają bogate, dobrze uformowane i nieuszkodzone agregaty promieniste na niewielkiej matrycy skalnej. Intensywność pomarańczowej barwy oraz wielkość i kompletność rozet kryształów znacząco podnoszą wartość okazu. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy okaz, nawet mikroskopijny, jest uważany za wartościowy. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów rakowanitu jest kopalnia Sunday w Utah, USA. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle rzadko dostępny na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerału pod żadnym pozorem nie wolno czyścić na mokro, ponieważ jest całkowicie rozpuszczalny w wodzie. Jakikolwiek kontakt z wodą, nawet w postaci pary, prowadzi do jego zniszczenia. Czyszczenie mechaniczne jest również niewskazane z powodu ekstremalnej delikatności kryształów. ## Czego unikać Należy unikać wody, wilgoci, wysokiej wilgotności powietrza, chemikaliów oraz ultradźwięków. Okazy muszą być chronione przed zmianami temperatury, które mogłyby powodować kondensację pary wodnej. Nie należy go dotykać, ponieważ wilgoć ze skóry może go uszkodzić. ## Przechowywanie Rakowanit wymaga przechowywania w hermetycznie zamkniętym pojemniku, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Powinien być eksponowany z dala od źródeł światła i ciepła, w stabilnych warunkach pokojowych. Najbezpieczniejszą formą przechowywania jest szczelny pojemnik typu "perky box".