Radekškodaite-(Ce)

Wzór chemiczny: (CaCe³⁺₅)(Al₄Fe²⁺)[Si₂O₇][SiO₄]₅O(OH)₃

Radekškodaite-(Ce) to rzadki krzemian z grupy czołginitu, charakteryzujący się zielonkawobrązową barwą i występowaniem w rosyjskich pegmatytach.

## Charakterystyka Radekškodaite-(Ce) jest złożonym krzemianem należącym do grupy radekškodaite (wcześniej znanej jako grupa czołginitu). Tworzy subhedralne (niedoskonale wykształcone) ziarna o wielkości do 1 cm. Jego charakterystyczną cechą jest zielonkawobrązowa barwa i występowanie w asocjacji z innymi rzadkimi minerałami. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 6.5 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przeświecający. Jego gęstość obliczona na podstawie danych krystalograficznych wynosi 4.65 g/cm³. Posiada dobrą łupliwość w jednym kierunku i niedoskonałą w innym, a jego przełam jest nierówny. ## Barwy i odmiany Obserwowana barwa tego minerału to jednolita, zielonkawobrązowa. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Radeka Škodę (ur. 1979), czeskiego mineraloga z Czeskiej Służby Geologicznej, za jego wkład w mineralogię pierwiastków ziem rzadkich. Przyrostek -(Ce) odnosi się do dominującego pierwiastka ziem rzadkich w jego składzie - ceru. Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2018 roku (IMA2018-002), a jego opis opublikowano w 2019 roku. Miejscem typowym jest Mochalin Log w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, radekškodaite-(Ce) nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 6.5
Połysk: Vitreous
Rysa: Brown
Gęstość: 4.651
Łupliwość: Good in one direction (possibly {100}), imperfect in another.
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja radekškodaite-(Ce) w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia elektronowa (EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do określenia struktury krystalicznej. Wstępną wskazówką może być zielonkawobrązowa barwa, asocjacja mineralna i lokalizacja. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi brązowymi krzemianami z grupy epidotu lub z wezuwianem, które występują w podobnych środowiskach. Pewne odróżnienie jest możliwe tylko za pomocą analizy chemicznej, która wykaże obecność i dominację ceru oraz charakterystyczny stosunek innych pierwiastków. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy niedoskonale wykształcone (subhedralne) ziarna, które mogą występować w formie agregatów. Nie zaobserwowano dobrze uformowanych, wolnostojących kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał pochodzenia magmowego, krystalizujący w późnych stadiach ewolucji pegmatytów syenitowych. Powstaje w środowisku wzbogaconym w pierwiastki ziem rzadkich, glin i żelazo. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (Mochalin Log) współwystępuje z takimi minerałami jak albit, mikroklin, kwarc, annit (biotyt bogaty w żelazo), czołginit-(Ce), fluoryt, pirochlor, cyrkon, ilmenit i fergusonit-(Y). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania radekškodaite-(Ce) na świecie jest jego lokalizacja typowa - Mochalin Log, niedaleko miasta Kyshtym, w obwodzie czelabińskim na południowym Uralu w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu zależy przede wszystkim od wielkości ziarna radekškodaite-(Ce) oraz jego asocjacji z innymi minerałami. Najbardziej pożądane są okazy, gdzie minerał jest wyraźnie widoczny, ma intensywną barwę i kontrastuje z otaczającą go matrycą skalną. Ze względu na charakter występowania, czystość i forma kryształów nie są kluczowymi kryteriami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest stanowisko typowe w Rosji. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie trudny do zdobycia i pojawia się na rynku kolekcjonerskim bardzo sporadycznie, głównie w obiegu między wyspecjalizowanymi kolekcjonerami i instytucjami badawczymi.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka w celu usunięcia kurzu. Użycie wody, szczególnie z detergentami, jest odradzane z powodu braku danych o jego reaktywności. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Należy również chronić go przed ultradźwiękami, wysoką temperaturą i nagłymi jej zmianami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie jest wrażliwy na światło, ale zaleca się unikanie długotrwałej ekspozycji na wilgoć.