Quenstedtite
Wzór chemiczny: Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>·11H<sub>2</sub>O
Quenstedtyt to uwodniony siarczan żelaza(III), tworzący charakterystyczne, fioletowoczerwone, tabliczkowe kryształy, które łatwo tracą wodę w suchym powietrzu.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White to pale reddish
- Gęstość
- 2.1
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Conchoidal
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Triclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną quenstedtytu jest jego charakterystyczna czerwonofioletowa barwa w połączeniu z niestabilnością w suchym powietrzu. Świeży okaz szybko matowieje i jaśnieje, co jest typowe dla tego minerału. Jest również rozpuszczalny w wodzie. ## Odróżnianie od podobnych Quenstedtyt można pomylić z innymi wtórnymi siarczanami żelaza, takimi jak coquimbit czy kornelit. Coquimbit, będący produktem jego dehydratacji, ma podobny skład, ale jest zazwyczaj fioletowy lub bezbarwny i krystalizuje w układzie trygonalnym. Kornelit ma podobną barwę, ale jest jeszcze bardziej nietrwały i higroskopijny. Rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej lub krystalograficznej. ## Formy kryształów Kryształy quenstedtytu są zazwyczaj tabliczkowe, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}, lub krótkosłupkowe. Często tworzą promieniste agregaty, rozety, a także włókniste lub ziarniste skupienia i powłoki.
Środowisko występowania
## Geneza Quenstedtyt jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku wietrzenia (utleniania) minerałów siarczkowych, głównie pirytu i markasytu, w suchym i pustynnym klimacie. Tworzy się jako produkt ewaporacji roztworów bogatych w siarczan żelaza w strefach utleniania złóż kruszcowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi siarczanami żelaza, które tworzą się w podobnych warunkach. Do typowych minerałów towarzyszących należą: coquimbit (często jako produkt jego przemiany), kornelit, voltait, copiapit, rozenit i melanteryt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska quenstedtytu znajdują się na pustyni Atakama w Chile, szczególnie w rejonie Tierra Amarilla (kopalnia Copiapó) i Sierra Gorda. Znany jest również z kopalni Rammelsberg w górach Harz w Niemczech, z Hiszpanii (kopalnie Rio Tinto), Włoch (wyspa Vulcano) oraz z niektórych lokalizacji w Stanach Zjednoczonych (np. w Utah).
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi, przezroczystymi kryształami o intensywnej, czerwonofioletowej barwie. Ważna jest wielkość kryształów oraz ich atrakcyjne ułożenie w formie promienistych agregatów lub rozet. Ze względu na niestabilność minerału, okazy, które nie uległy dehydratacji i zachowały swój pierwotny kolor i połysk, są znacznie wyżej oceniane. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy quenstedtytu pochodzą z pustynnych rejonów Chile, zwłaszcza z Tierra Amarilla w regionie Atakama. Okazy z tej lokalizacji są uważane za wzorcowe dla tego gatunku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerał jest bardzo wrażliwy na wodę i wilgoć, dlatego nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu można użyć bardzo miękkiego, suchego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, alkoholem i innymi płynami, które mogą go rozpuścić. Minerał jest niestabilny w suchym powietrzu – traci wodę, zmieniając barwę i strukturę. Należy chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym i źródłami ciepła, które przyspieszają proces dehydratacji. ## Przechowywanie Okazy quenstedtytu muszą być przechowywane w szczelnych, hermetycznych pojemnikach (np. typu "perky box" lub w pudełkach z membraną), aby utrzymać stabilną wilgotność otoczenia i zapobiec utracie wody. Przechowywanie w suchym miejscu spowoduje jego nieodwracalną przemianę w coquimbit.