Quadratite

Wzór chemiczny: Ag<sup>1+</sup>Cd<sup>2+</sup>As<sup>3+</sup>S<sup>2-</sup><sub>3</sub>

Kwadratyt to rzadki siarkosól srebra, kadmu i arsenu, tworzący charakterystyczne, tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Kwadratyt jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarkosoli, chemicznie złożonym siarczkiem srebra, kadmu i arsenu. Jego nazwa nawiązuje do tetragonalnego układu krystalograficznego i typowej, kwadratowej postaci kryształów. Zazwyczaj tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy, rzadko przekraczające 1 mm. Występuje w formie pojedynczych kryształów lub niewielkich skupień na podłożu skalnym. Jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę z metalicznym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i czarną rysą. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 3, a gęstość jest dość wysoka i wynosi 5,12 g/cm³. Kryształy wykazują doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Kwadratyt jest minerałem o stałym składzie i jednolitej, czarnej barwie. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Kwadratyt został odkryty w kamieniołomie Lengenbach w dolinie Binn (Binntal) w Szwajcarii, miejscu znanym z występowania unikalnych siarkosoli. Został opisany po raz pierwszy w 1973 roku przez S. Graesera. Nazwa "kwadratyt" (ang. quadratite) pochodzi od łacińskiego słowa *quadratus* oznaczającego "kwadratowy", co jest bezpośrednim nawiązaniem do tetragonalnego układu krystalograficznego i typowego wyglądu jego kryształów. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, kwadratyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach specjalizujących się w systematyce minerałów lub minerałach z lokalizacji typu Lengenbach.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
5.12
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kwadratyt jest rozpoznawany na podstawie swojego unikalnego wyglądu - małych, czarnych, tabliczkowych kryształów o kwadratowym zarysie i metalicznym połysku. Kluczowe dla identyfikacji jest miejsce występowania (kamieniołom Lengenbach) oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi siarkosolami. Potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza EDS. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi, czarnymi siarkosolami z Lengenbach, takimi jak hatchyt czy wallisyt. Odróżnienie go na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwe bez specjalistycznego sprzętu. Charakterystyczny kwadratowy pokrój kryształów jest najlepszą wskazówką wizualną. ## Formy kryształów Kwadratyt krystalizuje w układzie tetragonalnym. Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o kwadratowym lub prostokątnym zarysie. Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, osiągając rozmiary poniżej milimetra.

Środowisko występowania

## Geneza Kwadratyt powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w złożach dolomitowych. Jego formowanie jest związane z metamorfizmem, który uwalniał metale i siarkę z otaczających skał, prowadząc do krystalizacji rzadkich siarkosoli w szczelinach i pustkach skalnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich siarkosoli arsenu, ołowiu i talu, typowych dla lokalizacji w Lengenbach. Najczęściej współwystępuje z realgarem, aurypigmentem, sartorytem, hatchytem i dolomitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania kwadratytu na świecie jest kamieniołom Lengenbach w dolinie Binn (Binntal), w kantonie Valais w Szwajcarii. Jest to jego lokalizacja typowa i jednocześnie jedyna znana.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najważniejszym kryterium oceny okazu kwadratytu jest jakość i wykształcenie kryształów. Poszukiwane są okazy z ostrymi, dobrze zdefiniowanymi kryształami o wyraźnie kwadratowym zarysie. Wysoko cenione są również bogate skupienia kryształów na matrycy skalnej oraz asocjacje z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. Rozmiar kryształów, nawet jeśli przekracza 0,5 mm, znacząco podnosi wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów kwadratytu to kamieniołom Lengenbach w Szwajcarii. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach i systematyce.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kwadratytu są niezwykle delikatne i małe, dlatego należy unikać czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na chemikalia, zwłaszcza kwasy, które mogą go uszkodzić. Należy chronić go przed wilgocią, gwałtownymi zmianami temperatury oraz bezpośrednim, silnym światłem. Ze względu na niską twardość jest bardzo podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy kwadratytu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w szczelnych pojemnikach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od źródeł ciepła i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej