Qilianshanite

Wzór chemiczny: NaH₄(CO₃)(BO₃)·₂H₂O

Qilianshanit to bardzo rzadki, uwodniony borowęglan sodu, tworzący bezbarwne, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku.

## Charakterystyka Qilianshanit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy borowęglanów. Występuje w postaci drobnych, bezbarwnych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które mogą tworzyć rozetkowe agregaty. Jest przezroczysty i charakteryzuje się szklistym lub perłowym połyskiem, szczególnie widocznym na płaszczyznach łupliwości. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 3. Jest lekki, o gęstości zbliżonej do 1.96 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co w połączeniu z jego miękkością sprawia, że jest bardzo kruchy i delikatny. ## Historia i nazwa Qilianshanit został po raz pierwszy opisany w 1964 roku. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - pasma górskiego Qilian Shan w prowincji Qinghai w Chinach. Jest to jedyne potwierdzone miejsce występowania tego minerału na świecie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, qilianshanit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Barwa: Colourless
Połysk: Vitreous, Pearly
Rysa: White
Gęstość: 1.706
Łupliwość: {100} and {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Qilianshanit jest trudny do zidentyfikowania wizualnie bez specjalistycznego sprzętu. Kluczowe cechy to jego występowanie w specyficznym środowisku geologicznym (słone jeziora), bezbarwne, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku, doskonała łupliwość i niska twardość. Rozpuszczalność w wodzie jest również cechą diagnostyczną. Ostateczna identyfikacja wymaga analizy chemicznej (EDS) lub rentgenowskiej (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi, rozpuszczalnymi w wodzie minerałami ewaporatowymi, takimi jak halit, trona czy boraks. Odróżnia go od nich forma kryształów (cienkie tabliczki), specyficzny skład chemiczny (jest jednocześnie boranem i węglanem) oraz właściwości krystalograficzne. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, cienkie i tabliczkowe, o sześciobocznym zarysie. Często tworzą promieniste lub rozetkowe agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Qilianshanit jest minerałem pochodzenia ewaporacyjnego. Powstaje w wyniku wytrącania się z silnie zasolonych, bogatych w bor i węglany wód słonych jezior w warunkach suchego, pustynnego klimatu. Jest produktem końcowych etapów ewaporacji. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi ewaporatami, takimi jak północit (northupit), termonatryt, boraks i halit. Znajdowany jest w osadach ilastych wyschniętych słonych jezior. ## Lokalizacje Jedynym znanym i potwierdzonym miejscem występowania qilianshanitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: słone jezioro Da Qaidam (lub Dachaidan) w basenie Qaidam, w paśmie górskim Qilian Shan, w prowincji Qinghai w Chinach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu qilianshanitu zależy przede wszystkim od wielkości i wykształcenia kryształów oraz bogactwa agregatów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnymi, ostrymi, przezroczystymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetkowe skupienia. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy autentyczny okaz, nawet w formie mikro, jest cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów tego minerału to jego lokalizacja typowa w Chinach. Materiał kolekcjonerski jest niezwykle rzadko dostępny na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy qilianshanitu należy traktować z najwyższą ostrożnością. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. W razie konieczności można użyć bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą, ponieważ minerał jest w niej rozpuszczalny. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i wszelkimi innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego ani podgrzewać. ## Przechowywanie Qilianshanit wymaga przechowywania w stabilnych warunkach. Najlepiej trzymać go w szczelnym, zamykanym pudełku typu "micromount" z dala od źródeł wilgoci i wahań temperatury. Ze względu na swoją kruchość, powinien być zabezpieczony przed wstrząsami i wibracjami.