Qeltite

Wzór chemiczny: Ca<sub>3</sub>Ti<sup>4+</sup>Si<sub>2</sub>(Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>Si)O<sub>14</sub>

Keltit to rzadki minerał z grupy tytanitów, odkryty w Jordanii, tworzący drobne, brązowe kryształy w skałach metamorficznych.

## Charakterystyka Keltit to bardzo rzadki krzemian należący do grupy tytanitów. Zazwyczaj występuje w formie niewielkich, pojedynczych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, osiągających rozmiar do 0.2 mm. Jest minerałem kruchym, o brązowej do czerwonobrązowej barwie i szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Keltit charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą 5. Jego gęstość jest stosunkowo wysoka i wynosi około 3.72 g/cm³. Minerał ten jest przezroczysty do przeświecającego. Wykazuje słaby pleochroizm w odcieniach brązu. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy keltitu to brązowa i czerwonobrązowa. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od rzeki Qelt w Palestynie, przepływającej w pobliżu miejsca jego odkrycia. Został on po raz pierwszy opisany przez I.V. Galuskinę i współpracowników w 2013 roku, a zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2013-020. Miejscem typowym jest formacja Hatrurim w rejonie Nabi Musa na Pustyni Judzkiej. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, keltit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
3.72
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja keltitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia ramanowska, mikrosonda elektronowa (EDS/WDS) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualnie, w miejscu występowania, można go podejrzewać na podstawie brązowej barwy, szklistego połysku i współwystępowania z innymi rzadkimi minerałami z formacji Hatrurim. ## Odróżnianie od podobnych Keltit jest bardzo podobny do innych minerałów z grupy tytanitu, takich jak tytanit czy benitoit, a także do przedstawicieli grupy enigmatytu. Pewne odróżnienie od tych minerałów wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych w celu określenia dokładnego składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Keltit tworzy niewielkie, tabliczkowe lub krótkopryzmatyczne kryształy, często o pokroju pseudoheksagonalnym. Kryształy są zazwyczaj pojedyncze i dobrze wykształcone, lecz ich rozmiar nie przekracza 0.2 mm.

Środowisko występowania

## Geneza Keltit powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego wysokich temperatur i niskiego ciśnienia (pirometamorfizm). Tworzy się w skałach wapienno-krzemianowych, które uległy intensywnemu przeobrażeniu termicznemu, charakterystycznemu dla formacji Hatrurim. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami powstającymi w podobnych warunkach, takimi jak larnit, brownmilleryt, majenit, jafsoanit, a także z przedstawicielami grupy granatów (andradyt) i melilitu (gehlenit). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania keltitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - formacja Hatrurim w rejonie Nabi Musa na Pustyni Judzkiej, na Zachodnim Brzegu w Palestynie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów keltitu ocenia się przede wszystkim na podstawie obecności dobrze wykształconych, możliwych do zidentyfikowania kryształów. Ze względu na ich mikroskopijny rozmiar, kluczowe jest bogactwo występowania na matrycy skalnej oraz kontrast z otaczającymi minerałami. Najwyżej cenione są okazy z potwierdzoną analitycznie tożsamością kryształów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów keltitu jest jego miejsce typowe w formacji Hatrurim w Palestynie. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie rzadki na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z keltitem, ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów i ich kruchość, należy czyścić z najwyższą ostrożnością. Zalecane jest jedynie delikatne usuwanie kurzu za pomocą sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, silnych strumieni wody, kwasów, rozpuszczalników oraz gwałtownych zmian temperatury. Kryształy są bardzo małe i kruche, przez co łatwo je uszkodzić lub zgubić. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami mechanicznymi. Przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej