Qandilite

Wzór chemiczny: (Mg,Fe₃+)₂(Ti₄+,Fe₃+,Al)O₄

Kandilit to rzadki, czarny minerał z grupy spineli, będący tlenkiem magnezu i tytanu, znajdowany głównie w skałach metamorficznych.

## Charakterystyka Kandilit jest tlenkiem z grupy spineli, o idealnym wzorze Mg₂TiO₄. Zazwyczaj tworzy niewielkie, czarne, nieprzezroczyste ziarna lub słabo wykształcone kryształy o ośmiościennym zarysie. Jego połysk jest metaliczny. Występuje najczęściej w formie wrostków w innych minerałach, rzadko tworząc samodzielne, dobrze uformowane okazy. ## Właściwości fizyczne Twardość kandilitu w skali Mohsa wynosi około 6.5. Jest minerałem stosunkowo gęstym, o gęstości bliskiej 3.96 g/cm³. Charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest całkowicie nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednobarwny - występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa kandilitu pochodzi od miejsca jego odkrycia - pasma górskiego Qandil w północno-wschodnim Iraku. Został on opisany jako nowy minerał w 1986 roku przez H.M. Al-Hermeziego, D. McKie i A.J. Halla. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość kandilit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa: 6.5
Połysk: Metallic
Rysa: Black
Gęstość: 3.96
Łupliwość: None
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Cubic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kandilit rozpoznaje się po jego czarnej barwie, metalicznym połysku i występowaniu w postaci małych, najczęściej ośmiościennych kryształów lub ziaren w skarnach lub kimberlitach. Jest twardy (nie rysuje się stalą) i nie wykazuje magnetyzmu. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czarnymi spinelami, takimi jak magnetyt, hercynit czy chromit, a także z ilmenitem. Od magnetytu odróżnia go brak właściwości magnetycznych. Ostateczne i pewne odróżnienie od pozostałych wizualnie podobnych minerałów wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS). ## Formy kryształów Najczęściej tworzy drobne, izometryczne kryształy o pokroju ośmiościanu (oktaedru), często o zaokrąglonych krawędziach. Występuje również w formie nieregularnych, anhedralnych ziaren wrosłych w skałę.

Środowisko występowania

## Geneza Kandilit powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego wysokich temperatur. Typowo tworzy się w skarnach powstałych na kontakcie intruzji magmowych ze skałami węglanowymi (wapieniami, dolomitami). Znajdowany jest również jako minerał akcesoryczny w kimberlitach. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z forsterytem, kalcytem, spinlem (właściwym), perowskitem, geikielitem oraz magnetytem. ## Lokalizacje Główne, potwierdzone stanowiska tego minerału to pasmo górskie Qandil w Iraku (miejsce typowe), złoże kimberlitowe Haystack Butte w Wyoming (USA), kompleks Koidu w Sierra Leone oraz niektóre wystąpienia na platformie syberyjskiej w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku kandilitu głównym kryterium wartości jest sama obecność potwierdzonego minerału w kolekcji. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrokrawędzistymi kryształami, co jest niezwykle rzadkie. Liczy się również bogactwo występowania na matrycy oraz potwierdzona analitycznie tożsamość minerału. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej w Iraku są historycznie najważniejsze, chociaż niezwykle trudne do zdobycia. Materiał do badań i kolekcji pochodzi również z kimberlitów w USA i Sierra Leone.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kandilitu, będące zazwyczaj wrostkami w skale macierzystej, można czyścić miękką szczoteczką z użyciem wody destylowanej. Należy unikać silnego szorowania, aby nie uszkodzić matrycy. ## Czego unikać Minerał jest stabilny chemicznie, jednak należy unikać kontaktu z silnymi kwasami. Nie zaleca się używania myjek ultradźwiękowych, które mogłyby spowodować oddzielenie się drobnych kryształów od skały. Jest odporny na działanie światła i normalne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Kandilit powinien być przechowywany w stabilnych warunkach, z dala od kurzu. Najlepiej trzymać go w zamykanym pudełku klaserowym, z etykietą zawierającą dane o lokalizacji.