Pyrophosphite
Wzór chemiczny: K<sub>2</sub>CaP<sub>2</sub>O<sub>7</sub>
Pirofosforyt to ekstremalnie rzadki pirofosforan potasu i wapnia, występujący w postaci bezbarwnych, mikroskopijnych ziaren znanych tylko z jednego miejsca na świecie.
Opis
## Charakterystyka Pirofosforyt jest minerałem z grupy fosforanów, a dokładniej pirofosforanem. Tworzy wyłącznie mikroskopijne, nieforemne ziarna o wielkości nieprzekraczającej 0.1 mm. Z powodu swojego rozmiaru i braku wykształconych kryształów, jego cechy wizualne są bardzo ograniczone. Jest bezbarwny i przezroczysty. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jego gęstość wynosi około 2.8 g/cm³. Twardość i łupliwość nie zostały dotychczas określone dla naturalnego materiału. ## Barwy i odmiany Znany jest wyłącznie w formie bezbarwnej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez IMA w 2019 roku. Jego nazwa pochodzi od składu chemicznego - jest pirofosforanem (ang. *pyrophosphate*). Odkryto go w materiale pochodzącym z jedynej znanej lokalizacji, komina kimberlitowego Udacznaja w Rosji.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja pirofosforytu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). W warunkach kolekcjonerskich i terenowych jest nierozpoznawalny. ## Odróżnianie od podobnych Wizualnie nie da się go odróżnić od wielu innych bezbarwnych, mikroskopijnych inkluzji mineralnych. Pewne rozróżnienie wymaga analizy składu chemicznego. ## Formy kryształów Występuje wyłącznie w postaci anhedralnych (nieforemnych) ziaren. Nie zaobserwowano wykształconych ścian kryształów.
Środowisko geologiczne
## Geneza Powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego. Znaleziono go w ksenolicie skał osadowych (węglanowo-krzemianowych), który został porwany i przetransportowany na powierzchnię przez magmę kimberlitową. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak sodalit, skaleń potasowy, egiryn, pektolit, raswumit, djerfisheryt, szaryginit, delhayelit oraz williaumit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie jest komin kimberlitowy Udacznaja w Sacha (Jakucja), w Rosji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału jedynym kryterium jest samo jego potwierdzone występowanie w próbce. Okazy nie są dostępne na rynku kolekcjonerskim i mają wyłącznie wartość naukową. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem materiału jest lokalizacja typowa - komin Udacznaja w Rosji.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i ekstremalną rzadkość, okazy pirofosforytu nie podlegają czyszczeniu. Wszelkie manipulacje mogą prowadzić do utraty materiału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, ponieważ jego stabilność nie jest w pełni znana, a minerały towarzyszące (np. williaumit) mogą być rozpuszczalne. Należy chronić go przed wilgocią i skrajnymi temperaturami. ## Przechowywanie Jedyne właściwe przechowywanie to specjalistyczne, hermetycznie zamykane pudełko typu "micromount", w suchych warunkach, z dala od światła i wibracji.