Pyracmonite

Wzór chemiczny: (N<sup>3-</sup>H<sub>4</sub>)<sub>3</sub>Fe<sup>3+</sup>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>

Pirakmonit to bardzo rzadki siarczan amonowo-żelazowy, tworzący mikroskopijne, bezbarwne kryształy w środowiskach wulkanicznych.

## Charakterystyka Pirakmonit jest uwodnionym siarczanem amonu i żelaza. Występuje w postaci bardzo małych, sześciobocznych, tabliczkowych kryształów, zazwyczaj nieprzekraczających 50 mikrometrów. Kryształy są bezbarwne i przezroczyste, o szklistym połysku. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, jest minerałem dostępnym głównie dla zaawansowanych mikrokolekcjonerów. ## Właściwości fizyczne Z powodu ekstremalnie małego rozmiaru kryształów, większość właściwości fizycznych pirakmonitu, takich jak twardość, gęstość, łupliwość czy przełam, nie została precyzyjnie określona. Połysk jest opisywany jako szklisty, a rysa jako biała. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest bezbarwny. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Pirakmonit został odkryty w fumarolach krateru La Fossa na wyspie Vulcano (Wyspy Liparyjskie, Włochy). Zatwierdzony jako nowy minerał przez IMA w 2008 roku. Jego nazwa pochodzi od greckich słów *πῦρ* (pyr - ogień) i *ἄκμων* (akmōn - kowadło), co jest nawiązaniem do Hefajstosa (rzymskiego Wulkana), boga ognia i kowali, którego kuźnia według mitologii znajdowała się pod wulkanem Etna. Nazwa nawiązuje również do wulkanicznego pochodzenia minerału. ## Zastosowania Pirakmonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja pirakmonitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów. Wizualnie, pod dużym powiększeniem, można zaobserwować charakterystyczne, małe, heksagonalne, tabliczkowe kryształy. ## Odróżnianie od podobnych Pirakmonit współwystępuje z innymi siarczanami fumarolowymi, takimi jak mascagnit, salmiak czy godovikovit. Odróżnienie go od tych minerałów bez specjalistycznego sprzętu jest praktycznie niemożliwe. Wszystkie tworzą podobne naloty i mikroskopijne kryształy w tym samym środowisku. ## Formy kryształów Tworzy drobne, tabliczkowe kryształy o zarysie heksagonalnym. Zazwyczaj występują one w postaci pojedynczych, rozproszonych kryształków lub niewielkich skupień na powierzchni skały wulkanicznej.

Środowisko występowania

## Geneza Pirakmonit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w wyniku bezpośredniej sublimacji z gazów wulkanicznych (ekshalacji) w aktywnych fumarolach, w temperaturach od 100 do 250°C. Krystalizuje na powierzchni skał wulkanicznych i popiołów. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami fumarolowymi, takimi jak salmiak, mascagnit, godovikovit oraz siarka rodzima. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania pirakmonitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - aktywne fumarole krateru La Fossa na wyspie Vulcano, należącej do archipelagu Wysp Liparyjskich we Włoszech.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu pirakmonitu ocenia się na podstawie bogactwa i widoczności mikrokryształów na matrycy. Najbardziej cenione są okazy, na których kryształy, mimo mikroskopijnych rozmiarów, są dobrze wykształcone, mają wyraźny heksagonalny zarys i są obficie rozproszone na niewielkiej powierzchni. Kontrast z kolorem skały macierzystej również podnosi atrakcyjność wizualną okazu pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów pirakmonitu jest jego miejsce odkrycia - wulkan Vulcano we Włoszech. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tej jednej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy pirakmonitu są ekstremalnie delikatne i zazwyczaj występują w postaci nalotów lub mikrokryształów na innym minerale (matrycy). Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. W razie potrzeby można bardzo ostrożnie użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźny kurz. ## Czego unikać Minerał jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami. Należy chronić go przed wilgocią, wysoką temperaturą oraz wszelkimi chemikaliami. Ze względu na jego delikatność, należy unikać dotykania i wibracji. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnym, suchym pojemniku typu "micromount", najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Przechowywać w stabilnej temperaturze pokojowej, z dala od bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej