Pseudojohannite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>3</sub>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>4</sub>O<sub>4</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>·12H<sub>2</sub>O

Pseudojohannit to bardzo rzadki, wtórny minerał uranu o intensywnie zielonej barwie, występujący w postaci nalotów i skupień drobnych kryształów.

## Charakterystyka Pseudojohannit jest uwodnionym siarczanem wodorotlenowym miedzi i uranylu. Tworzy bardzo małe, listewkowe lub tabliczkowe kryształy, które zazwyczaj występują w postaci rozetkowych agregatów, cienkich powłok lub nalotów na skale macierzystej. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy pseudojohannitu wykazują szklisty połysk. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2, a gęstość jest szacowana na 3.82 g/cm³. Jest minerałem bardzo kruchym. ## Barwy i odmiany Pseudojohannit ma charakterystyczną, intensywną, szmaragdowozieloną lub trawiastozieloną barwę. Nie wyróżnia się jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1996 roku przez Kurta Walentę. Jego nazwa nawiązuje do podobieństwa strukturalnego i wizualnego do johannitu, z przedrostkiem "pseudo" wskazującym na różnice w budowie krystalicznej (inny układ krystalograficzny). Okazy typowe pochodzą z kopalni Michael w Weiler, w Schwarzwaldzie (Niemcy). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary, pseudojohannit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów uranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous
Rysa
Light green
Gęstość
3.82
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi pseudojohannitu są jego intensywnie zielona barwa, występowanie w formie drobnych, listewkowych kryształów tworzących rozetkowe skupienia oraz współwystępowanie z innymi wtórnymi minerałami uranu. Pewna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z johannitem, od którego różni się układem krystalograficznym (johannit krystalizuje w układzie trójskośnym, pseudojohannit w jednoskośnym). Wizualnie jest niemal identyczny z wieloma innymi zielonymi, wtórnymi minerałami uranu, takimi jak cuproskłodowskit, torbernit czy zeuneryt. Rozróżnienie bez specjalistycznego sprzętu jest praktycznie niemożliwe. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, o pokroju listewkowym lub cienkotabliczkowym, często spłaszczone. Zazwyczaj tworzą promieniste lub rozetkowe agregaty, a także cienkie naloty i powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Pseudojohannit jest minerałem wtórnym, tworzącym się w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców uranu. Powstaje w wyniku działania wód zasobnych w siarczany na pierwotne minerały uranowe, w obecności jonów miedzi. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranowymi i siarczanami, takimi jak johannit, uranopilit, gips, a także z chalkopirytem i pirytem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepiej wykształcone okazy, to kopalnia Michael w Weiler (Badenia-Wirtembergia, Niemcy). Minerał został również zidentyfikowany w Jáchymovie (Czechy) oraz w kilku lokalizacjach w stanie Utah (USA), np. w kopalni Delta.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, wyraźnymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetkowe agregaty na kontrastującej matrycy skalnej. Intensywność i czystość zielonej barwy również podnoszą wartość okazu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, kluczowa jest jakość zdjęcia wykonanego przez mikroskop (tzw. "micromount"). ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy z lokalizacji typowej - kopalni Michael w Schwarzwaldzie w Niemczech. Uważane są one za wzorcowe dla tego gatunku mineralogicznego.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów pseudojohannitu zasadniczo nie powinno się czyścić na mokro. Dopuszczalne jest jedynie delikatne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Kontakt z wodą, zwłaszcza ciepłą, może prowadzić do rozpuszczenia lub uszkodzenia delikatnych kryształów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest bardzo miękki i kruchy, wrażliwy na wszelkie wstrząsy i otarcia. Jako minerał uranu, jest radioaktywny i wymaga specjalnych środków ostrożności - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych, zamykanych pojemnikach (np. typu "perky box"), z dala od źródeł wibracji, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Ze względu na radioaktywność, powinien być trzymany z dala od miejsc stałego przebywania ludzi, w dobrze wentylowanym pomieszczeniu.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej