Pseudoboleite
Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>31</sub>Cu<sup>2+</sup><sub>24</sub>Cl<sub>62</sub>(OH)<sub>48</sub>
Rzadki minerał z grupy halogenków, tworzący charakterystyczne, ciemnoniebieskie kryształy, często w asocjacji z boleitem.
Opis
## Charakterystyka Pseudoboleit jest rzadkim, uwodnionym chlorkiem ołowiu i miedzi. Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub pseudo-sześcienne kryształy o intensywnej, ciemnoniebieskiej lub indygowej barwie. Najczęściej występuje w postaci cienkich powłok lub zewnętrznych warstw narastających na kryształach boleitu, z którym jest blisko spokrewniony strukturalnie. Okazy są zazwyczaj niewielkie, a dobrze wykształcone, samodzielne kryształy należą do rzadkości. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5. Charakteryzuje się szklistym połyskiem, który na doskonałych płaszczyznach łupliwości może przechodzić w perłowy. Jest minerałem ciężkim, o gęstości w zakresie 5.5 - 5.6 g/cm³. Bywa przezroczysty, choć częściej jest jedynie przeświecający. ## Barwy i odmiany Dominującą i jedyną znaną barwą pseudoboleitu jest głęboki, ciemny niebieski, często opisywany jako indygowy. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1895 roku przez George'a Thurlanda Priora i Leonarda Jamesa Spencera, nawiązuje do jego bliskiego podobieństwa do boleitu. Grecki prefiks *pseudo-* oznacza "fałszywy", co wskazuje na fakt, że początkowo mógł być mylony z boleitem, z którym nierozerwalnie współwystępuje w lokalizacji typowej. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, pseudoboleit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cenionym kamieniem kolekcjonerskim.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi pseudoboleitu są jego intensywna, indygowoniebieska barwa, pseudo-sześcienny pokrój kryształów oraz doskonała łupliwość w jednym kierunku. Bardzo silną wskazówką jest jego współwystępowanie z boleitem, często w formie epitaksjalnych narostów (pseudoboleit jako zewnętrzna warstwa). Rysa ma charakterystyczny, jasnoniebieski kolor. ## Odróżnianie od podobnych Pseudoboleit jest najczęściej mylony z **boleitem**. Zazwyczaj odróżnia się go po nieco ciemniejszym, głębszym odcieniu niebieskiego. W klasycznych okazach z Boleo pseudoboleit tworzy zewnętrzną powłokę na sześciennych kryształach boleitu. **Cumengeit** również występuje w tej samej asocjacji, ale tworzy kryształy o pokroju ostrosłupowym. Ostateczne i pewne rozróżnienie tych minerałów wymaga analizy rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są niewielkie, najczęściej o pokroju tabliczkowym lub pseudo-sześciennym, zgodnym z tetragonalnym układem krystalograficznym. Często tworzą zorientowane narosty na kryształach boleitu.
Środowisko geologiczne
## Geneza Pseudoboleit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż miedzi i ołowiu. Jego formowanie jest związane z działaniem roztworów bogatych w chlorki (często pochodzenia morskiego) na pierwotne minerały kruszcowe w warunkach klimatu suchego lub półsuchego. ## Asocjacje mineralne Minerał ten niemal zawsze występuje w towarzystwie boleitu i cumengeitu. Inne minerały znajdowane w jego otoczeniu to anglesyt, cerusyt, atacamit, paratacamit, gips oraz uwodnione tlenki żelaza. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania, skąd pochodzą najlepsze na świecie okazy, jest rejon górniczy Boleo w pobliżu Santa Rosalía w stanie Kalifornia Dolna Południowa w Meksyku. Minerał ten był również notowany w kopalni Mammoth-St. Anthony w Arizonie (USA) oraz w kilku innych lokalizacjach na świecie, jednak nie tworzy tam okazów o znaczeniu kolekcjonerskim.
Rzadkość
Rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy pseudoboleitu to te, które pokazują wyraźnie zdefiniowane, ostre kryształy o intensywnej, indygowej barwie. Szczególnie poszukiwane są estetyczne zrosty z boleitem i cumengeitem, tworzące klasyczne dla lokalizacji "trójniki" lub sześciany boleitu pokryte warstwą pseudoboleitu. Wielkość kryształów, ich połysk i brak uszkodzeń znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Praktycznie wszystkie okazy pseudoboleitu dostępne na rynku kolekcjonerskim pochodzą z jednego miejsca - historycznego rejonu wydobywczego Boleo w Meksyku. Okazy z tej lokalizacji są uważane za światowy standard dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy pseudoboleitu są bardzo delikatne i należy obchodzić się z nimi z najwyższą ostrożnością. Do usuwania kurzu najlepiej używać miękkiego pędzelka lub ostrożnie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Z uwagi na jego skład chemiczny, kontakt z wodą, zwłaszcza z kranu, jest niewskazany. Jeśli czyszczenie na mokro jest absolutnie konieczne, należy użyć minimalnej ilości wody destylowanej i natychmiast osuszyć okaz. ## Czego unikać Minerał jest bardzo miękki (twardość 2.5) i ma doskonałą łupliwość, co czyni go podatnym na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami, ultradźwiękowych myjek oraz wszelkich środków chemicznych, kwasów i detergentów. Nie powinien być wystawiany na działanie wysokiej temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby chronić je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami. Należy unikać przechowywania w miejscach o dużej wilgotności.