Proxitwelvefoldite

Wzór chemiczny: Pd₃Ni₄Te₈

Proxitwelvefoldite to ekstremalnie rzadki tellurek palladu i niklu, odkryty w Australii Zachodniej, występujący w postaci mikroskopijnych wrostków w innych minerałach.

## Charakterystyka Proxitwelvefoldite jest tellurkiem palladu i niklu o wzorze chemicznym Pd₃Ni₄Te₈. Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2022 roku. Występuje w postaci niezwykle małych, anhedralnych (nie wykazujących własnych ścian kryształu) ziaren, osiągających rozmiary do 15 mikrometrów. Ziarna te są najczęściej znajdowane jako wrostki w kryształach kalgoorlitu. Z powodu mikroskopijnej wielkości, cechy wizualne widoczne gołym okiem nie są możliwe do zaobserwowania. ## Właściwości fizyczne Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych proxitwelvefoldite nie została jeszcze określona. Twardość, gęstość, połysk czy przezroczystość pozostają nieznane. W świetle odbitym (pod mikroskopem kruszcowym) minerał ma szarą barwę z kremowym odcieniem i wykazuje słaby pleochroizm. ## Historia i nazwa Nazwa "proxitwelvefoldite" nawiązuje do jego składu chemicznego i struktury krystalicznej, która jest zbliżona do dwunastościennej (ang. *twelve-fold*) fazy kwazikrystalicznej. Został odkryty w materiale pochodzącym z historycznych kopalń złota w rejonie Kalgoorlie-Boulder w Australii Zachodniej. Opisany został przez zespół naukowców pod kierownictwem Luca Bindiego w 2023 roku.

Właściwości

Układ krystaliczny: Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja proxitwelvefoldite jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy w świetle odbitym pod mikroskopem polaryzacyjnym oraz potwierdzenia składu chemicznego za pomocą mikrosondy elektronowej (EMPA) i struktury krystalicznej metodą dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten występuje w paragenezie z innymi, podobnymi tellurkami, takimi jak kalgoorlit, coloradoit czy krennerit. Odróżnienie go od nich opiera się wyłącznie na precyzyjnej analizie składu chemicznego i danych krystalograficznych. ## Formy kryształów Jak dotąd obserwowano go jedynie w formie anhedralnych, mikroskopijnych ziaren.

Środowisko występowania

## Geneza Proxitwelvefoldite powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych związanych z mineralizacją złotonośną. Krystalizuje w relatywnie niskich temperaturach z roztworów bogatych w tellur, pallad i nikiel. ## Asocjacje mineralne Minerał ten został znaleziony jako wrostki w kalgoorlicie (Au₂Te). Współwystępuje z innymi tellurkami, takimi jak coloradoit (HgTe), krennerit (AuTe₂), petzyt (Ag₃AuTe₂) oraz z rodzimym złotem (Au). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania proxitwelvefoldite na świecie jest jego lokalizacja typowa - historyczne złoża złota w rejonie Kalgoorlie-Boulder, w hrabstwie Kalgoorlie-Boulder, w Australii Zachodniej.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał o znaczeniu czysto naukowym, nie podlega on klasycznym kryteriom oceny kolekcjonerskiej. Wartość okazu polega wyłącznie na potwierdzonej obecności proxitwelvefoldite, udokumentowanej odpowiednimi analizami. Okazy takie znajdują się niemal wyłącznie w instytucjach badawczych i muzeach uniwersyteckich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny charakter i występowanie w postaci wrostków w innych minerałach, czyszczenie pojedynczych ziaren proxitwelvefoldite nie jest praktykowane. Okaz macierzysty (np. kalgoorlit) należy czyścić z najwyższą ostrożnością, używając jedynie sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich metod czyszczenia mechanicznego (szczoteczki, ultradźwięki) oraz chemicznego, ponieważ mogą one bezpowrotnie uszkodzić lub zniszczyć mikroskopijne ziarna minerału oraz skałę macierzystą. ## Przechowywanie Okazy zawierające proxitwelvefoldite są niezwykle cennymi materiałami badawczymi. Powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w specjalistycznych pojemnikach (np. typu membrane box), chroniących przed wstrząsami, kurzem i zmianami wilgotności.