Prewittite

Wzór chemiczny: KPb<sup>2+</sup><sub>1.5</sub>Zn<sup>2+</sup>Cu<sup>2+</sup><sub>6</sub>O<sub>2</sub>(Se<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>2</sub>Cl<sub>10</sub>

Prewittyt to ekstremalnie rzadki selenin miedzi, ołowiu, cynku i potasu, odkryty w fumarolach Wezuwiusza we Włoszech.

## Charakterystyka Prewittyt jest minerałem o wyjątkowo złożonym składzie chemicznym, należącym do klasy seleninów. Tworzy bardzo drobne, tabliczkowe kryształy o rozmiarach nieprzekraczających 0.2 mm. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. Jest to minerał wtórny, powstający w specyficznych warunkach wulkanicznych. ## Właściwości fizyczne Kryształy prewittytu wykazują połysk określany jako szklisty do tłustego. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość i gęstość nie zostały dokładnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości próbek. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w kolorze zielonym. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Prewittyt został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku pod oznaczeniem IMA2017-023. Jego nazwa honoruje Charlesa T. Prewitta (1933–2022), wybitnego amerykańskiego krystalografa i mineraloga z Uniwersytetu Arizony, za jego wkład w mineralogię i krystalochemię. ## Zastosowania Prewittyt nie ma żadnego zastosowania praktycznego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i nowo odkryty gatunek mineralny.

Właściwości

Połysk
Szklisty do tłustego
Rysa
Zielona
Łupliwość
Doskonała według {0001}
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja prewittytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i spektroskopia chemiczna (EDS/WDS). Rozpoznanie wizualne w terenie lub w kolekcji jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Prewittyt występuje w asocjacji z wieloma innymi rzadkimi seleninami i chlorkami z fumaroli Wezuwiusza, takimi jak eriochalacyt, melanotallit czy belloit. Odróżnienie od nich wymaga specjalistycznej analizy instrumentalnej. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, występujące pojedynczo lub w niewielkich skupieniach na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Prewittyt jest minerałem pochodzenia fumarolicznego. Powstaje w wyniku sublimacji i reakcji gazów wulkanicznych bogatych w selen, chlor, miedź, ołów i inne metale, w temperaturach około 450-600°C. Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej na ścianach aktywnych fumaroli. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi produktami ekshalacji wulkanicznych, takimi jak hematyt, belloit, eriochalacyt, ilinskit, paratacamit, a także nowo odkrytymi lub rzadkimi seleninami i siarczanami. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania prewittytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Arsénica w kraterze La Fossa na wyspie Vulcano, należącej do archipelagu Wysp Liparyjskich we Włoszech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", wartość kolekcjonerska prewittytu zależy przede wszystkim od potwierdzenia jego tożsamości. Najbardziej pożądane są okazy, gdzie mikroskopijne kryształy są dobrze wykształcone, mają wyraźny zielony kolor i znajdują się na stabilnej, kontrastującej matrycy skalnej. Obecność minerałów towarzyszących również podnosi wartość naukową i kolekcjonerską okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa na wyspie Vulcano we Włoszech. Pozyskiwanie nowych próbek jest skrajnie trudne i niebezpieczne ze względu na aktywność wulkaniczną i toksyczność gazów fumarolicznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary i delikatność, okazy prewittytu nie powinny być czyszczone w żaden mechaniczny ani chemiczny sposób. Każda próba czyszczenia grozi bezpowrotnym zniszczeniem minerału. ## Czego unikać Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi formami wibracji i wstrząsów. Minerał jest prawdopodobnie wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, szczelnych pojemnikach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja nie jest zalecana.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej