Pradetite

Wzór chemiczny: Co²⁺Cu²⁺₄(As⁵⁺O₄)₂(As⁵⁺O₃OH)₂·₉H₂O

Pradetit to bardzo rzadki, uwodniony arsenian kobaltu i miedzi, tworzący mikroskopijne, niebieskozielone kryształy o tabliczkowym pokroju.

## Charakterystyka Pradetit jest złożonym, uwodnionym arsenianem kobaltu i miedzi, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Kryształy te tworzą rozetkowe lub promieniste agregaty, a także cienkie naloty i skorupy. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy pradetitu wykazują szklisty połysk. Twardość w skali Mohsa szacuje się na około 3, a gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 3.63 g/cm³. Jest minerałem kruchym. ## Barwy i odmiany Pradetit ma charakterystyczną niebieskozieloną barwę i pozostawia bladoniebieską rysę. Nie zaobserwowano w nim pleochroizmu. Nie wyróżnia się żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Cap Garonne w Le Pradet (Var, Francja), która jest jego lokalizacją typową. Nazwa pochodzi bezpośrednio od nazwy miejscowości. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku pod numerem 2011-068. Opisali go Georges Favreau i Jacques-Émile Dietrich. ## Zastosowania Pradetit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3
Barwa: Green
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 3.33
Łupliwość: Perfect on {010}
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja pradetitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS). Wstępne rozpoznanie w kolekcji opiera się na charakterystycznej niebieskozielonej barwie, tabliczkowym pokroju mikrokryształów i współwystępowaniu z innymi rzadkimi arsenianami z kopalni Cap Garonne. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi wtórnymi, niebieskimi lub zielonymi minerałami miedzi, zwłaszcza z innymi arsenianami. Od geminitu odróżnia go obecność kobaltu. Od cyjanotrichitu różni się pokrojem kryształów (tabliczkowy zamiast igiełkowego). Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej. ## Formy kryształów Pradetit tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o pokroju listewkowym, wydłużone w jednym kierunku. Kryształy te często łączą się w promieniste lub rozetkowe agregaty, a także tworzą cienkie powłoki na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Pradetit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) złóż polimetalicznych bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków i arsenków, zwłaszcza tennantytu, w obecności roztworów bogatych w miedź i kobalt. Powstaje w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi arsenianami, szczególnie w lokalizacji typowej. Najczęściej towarzyszą mu: geminit, olivenit, tennantyt, chalkopiryt, kowelin, baryt, kwarc, a także nowo opisane lub rzadkie minerały, jak capgaronnite czy pushcharovskite. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i dobrze udokumentowanym miejscem występowania pradetitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Cap Garonne w Le Pradet, w departamencie Var we Francji. Jest to historyczna kopalnia miedzi i ołowiu, znana z wyjątkowej mineralogii wtórnych arsenianów.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów pradetitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i widoczności kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, choć wciąż mikroskopijnymi, rozetkowymi agregatami o intensywnej, niebieskozielonej barwie. Ważny jest również kontrast z podłożem oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów pradetitu jest kopalnia Cap Garonne we Francji. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i "mikromountach".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów pradetitu nie należy czyścić mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia mogą bezpowrotnie zniszczyć mikroskopijne kryształy. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości w celu usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, zasadami i wszelkimi rozpuszczalnikami. Jako arsenian jest wrażliwy chemicznie. Należy chronić go przed wysoką temperaturą, która może prowadzić do dehydratacji i zmiany struktury. Unikać wibracji i uderzeń. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętym, wyściełanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Nie należy wystawiać go na bezpośrednie działanie światła słonecznego.