Poudretteite

Wzór chemiczny: KNa<sub>2</sub>(B<sub>3</sub>Si<sub>12</sub>)O<sub>30</sub>

Poudretteit to ekstremalnie rzadki minerał z grupy cyklokrzemianów, znany z nielicznych, bladoróżowych i bezbarwnych kryształów o wartości kolekcjonerskiej.

## Charakterystyka Poudretteit jest niezwykle rzadkim, złożonym borokrzemianem potasu i sodu. Należy do minerałów o wyjątkowej wartości kolekcjonerskiej, a jego okazy gemmologiczne są jednymi z najdroższych kamieni szlachetnych na świecie. Zazwyczaj tworzy sześcioboczne, pryzmatyczne kryształy, często o charakterystycznym beczułkowatym kształcie. Jego występowanie jest ograniczone do zaledwie kilku miejsc na Ziemi. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 5 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo miękkim i podatnym na zarysowania. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 2.51-2.53 g/cm³, jest więc stosunkowo lekki. ## Barwy i odmiany Poudretteit najczęściej jest bezbarwny lub występuje w odcieniach od bladoróżowego do fioletoworóżowego. Intensywność barwy jest jednym z kluczowych czynników wpływających na jego wartość. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian, gdyż sam minerał jest tak rzadki, że każdy okaz traktowany jest indywidualnie. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w latach 60. XX wieku w kamieniołomie Poudrette na Mont Saint-Hilaire w Quebecu w Kanadzie. Został jednak formalnie opisany i uznany za nowy gatunek mineralogiczny dopiero w 1987 roku przez Joela D. Grice'a i jego zespół. Nazwa pochodzi od nazwiska rodziny Poudrette, która przez wiele lat zarządzała kamieniołomem, w którym dokonano odkrycia. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i stosunkowo niską twardość, poudretteit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jego jedynym przeznaczeniem jest rynek kolekcjonerski i niszowe, wysokiej klasy jubilerstwo. Oszlifowane kamienie są niezwykle cenne i poszukiwane przez koneserów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.51-2.53
Łupliwość
Indistinct on {0001}
Przełam
Conchoidal to Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi poudretteitu są jego heksagonalne, beczułkowate kryształy, niska twardość (5 w skali Mohsa) oraz specyficzna, bladoróżowa barwa. Występowanie w znanych lokalizacjach (Mont Saint-Hilaire, Mogok) jest również silną wskazówką diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z bladoróżowym berylem (morganitem), spodumenem (kunzytem) lub kwarcem różowym. Odróżnia go niższa twardość (5) od berylu (7.5-8) i kwarcu (7) oraz inna budowa kryształów. Kunzyt (twardość 6.5-7) ma doskonałą łupliwość w dwóch kierunkach, której poudretteit nie wykazuje w tak wyraźnym stopniu. ## Formy kryształów Tworzy sześcioboczne, pryzmatyczne kryształy, często o beczułkowatym kształcie ze względu na zbieżne ściany słupów. Zazwyczaj występuje w postaci pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów, rzadziej w niewielkich agregatach.

Środowisko występowania

## Geneza Powstaje w bardzo specyficznych warunkach geologicznych. W typowej lokalizacji (Mont Saint-Hilaire) występuje w marmurowych ksenolitach (fragmentach skał węglanowych wchłoniętych przez magmę) w obrębie alkalicznej intruzji nefelinowego sjenitu. W Birmie (Mogok) jego geneza jest prawdopodobnie związana z procesami metamorficznymi w obrębie marmurów bogatych w bor. ## Asocjacje mineralne W Mont Saint-Hilaire współwystępuje z pektolitem, egirynem, mikroklinem, sodalitem i katapleitem. W Mogoku towarzyszą mu minerały typowe dla tamtejszych stref skarnowych i pegmatytów, takie jak spinell, korund i turmalin. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowisko to kamieniołom Poudrette, Mont Saint-Hilaire, Quebec w Kanadzie. Jest to lokalizacja typowa. Drugim, niezwykle istotnym ze względu na jakość gemmologiczną materiału, jest region Mogok w Birmie (Mjanma). To właśnie z Mogoku pochodzą największe i najczystsze znane kryształy i oszlifowane kamienie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są przezroczyste kryształy o możliwie intensywnym, różowym lub fioletoworóżowym zabarwieniu. Kluczowe są również wielkość kryształu - okazy powyżej 1 cm są wyjątkową rzadkością - oraz brak inkluzji i uszkodzeń. Dobrze wykształcone, beczułkowate kryształy są bardziej pożądane niż nieregularne fragmenty. ## Popularne stanowiska Najbardziej poszukiwane okazy pochodzą z dwóch miejsc: klasyczne, choć zazwyczaj mniejsze kryształy z Mont Saint-Hilaire w Kanadzie, oraz większe, gemmologicznej jakości kryształy z Mogoku w Birmie, które osiągają bardzo wysokie ceny na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Należy czyścić go wyłącznie letnią wodą z niewielkim dodatkiem łagodnego mydła, używając bardzo miękkiej szczoteczki. Po umyciu okaz należy dokładnie spłukać wodą destylowaną i pozostawić do samoistnego wyschnięcia lub delikatnie osuszyć miękką szmatką. ## Czego unikać Poudretteit jest stosunkowo miękki (twardość 5 w skali Mohsa), dlatego jest podatny na zarysowania. Należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami. Jest wrażliwy na wysoką temperaturę i szok termiczny. Nie wolno stosować myjek ultradźwiękowych ani parowych. Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i zasadami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać osobno, w wyściełanym pudełku klaserowym, aby uniknąć otarć i zarysowań. Należy chronić go przed kurzem i nagłymi zmianami temperatury.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej