Potassic-pargasite

Wzór chemiczny: KCa<sub>2</sub>(Mg<sub>4</sub>Al)(Si<sub>6</sub>Al<sub>2</sub>)O<sub>22</sub>(OH)<sub>2</sub>

Potassic-pargasite to rzadki minerał z grupy amfiboli, tworzący ciemnozielone do czarnych, pryzmatyczne kryształy w skałach metamorficznych.

## Charakterystyka Potassic-pargasite jest złożonym krzemianem należącym do supergrupy amfiboli. Reprezentuje bogaty w potas końcowy człon szeregu pargasytu. Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, często o sześciobocznym przekroju. Występuje również w postaci skupień ziarnistych lub w masie skalnej jako składnik budujący skałę. Okazy są zazwyczaj ciemnozielone, brązowozielone lub niemal czarne. ## Właściwości fizyczne Charakteryzuje się twardością w zakresie 5-6 w skali Mohsa i szklistym połyskiem na ścianach kryształów. Jest minerałem stosunkowo gęstym, a jego gęstość wynosi około 3,18 g/cm³. Zazwyczaj jest nieprzezroczysty, a w cienkich odłamkach może być przeświecający. ## Barwy i odmiany Dominującymi barwami są ciemna zieleń, zieleń wpadająca w brąz oraz czerń. Zmienność barwy zależy od niewielkich domieszek pierwiastków, głównie żelaza. Nie wyróżnia się nazwanych odmian handlowych ani gemmologicznych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału odzwierciedla jego skład chemiczny i powiązanie z innym minerałem. Człon "potassic" wskazuje na dominację potasu w jego strukturze, a "pargasite" nawiązuje do minerału pargasytu, nazwanego od jego lokalizacji typowej w Pargas w Finlandii. Potassic-pargasite został formalnie uznany za odrębny gatunek mineralny przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA). ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i brak znaczących nagromadzeń, potassic-pargasite nie ma zastosowania przemysłowego. Stanowi natomiast obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów i rzadkich gatunkach.

Właściwości

Twardość Mohsa
5-6
Połysk
Vitreous
Rysa
White to light grey
Gęstość
3.18
Łupliwość
Good on {110}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja w terenie opiera się na pryzmatycznej formie kryształów, ciemnej barwie, szklistym połysku oraz występowaniu w skałach metamorficznych. Charakterystyczna dla amfiboli łupliwość pod kątem około 124°/56° jest kluczową cechą, choć trudną do zaobserwowania bez odpowiedniego sprzętu. ## Odróżnianie od podobnych Potassic-pargasite jest wizualnie niemożliwy do odróżnienia od innych ciemnych amfiboli, takich jak hornblenda, pargasyt czy magnesio-hastingsyt. Odróżnienie go od piroksenów (np. augitu) jest możliwe na podstawie kątów łupliwości (pirokseny mają łupliwość pod kątem zbliżonym do 90°). Pewna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS). ## Formy kryształów Najczęściej tworzy słupkowe lub pryzmatyczne kryształy, które mogą być zakończone prostymi lub złożonymi ścianami. Występuje także w formie skupień promienistych, ziarnistych lub jako bezładne masy w skale.

Środowisko występowania

## Geneza Powstaje w warunkach metamorfizmu regionalnego średniego i wysokiego stopnia, głównie w amfibolitach, gnejsach i marmurach. Spotykany jest również w skarnach kontaktowych oraz w niektórych alkalicznych skałach magmowych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z takimi minerałami jak kalcyt, diopsyd, flogopit, skapolit, tytanit, a także inne amfibole i pirokseny. ## Lokalizacje Lokalizacja typowa znajduje się w Pargas w Finlandii. Inne znane miejsca występowania to m.in. rejon Bancroft w Ontario (Kanada), stany Nowy Jork i New Jersey w USA oraz niektóre alpejskie lokalizacje we Włoszech.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej poszukiwane są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i błyszczącymi kryształami o intensywnej, ciemnozielonej barwie. Wartość okazu podnosi jego wielkość, brak uszkodzeń oraz kontrastujące tło mineralne, na przykład biały kalcyt lub marmur. ## Popularne stanowiska Klasyczne okazy pochodzą z Pargas w Finlandii. Wysokiej jakości kryształy, często o znacznych rozmiarach, znajdowane są w kamieniołomach w rejonie Bancroft w Kanadzie oraz w Franklin i Sterling Hill w New Jersey, USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić delikatnie za pomocą miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Nie zaleca się stosowania myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić kryształy wzdłuż płaszczyzn łupliwości. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury oraz uderzeń mechanicznych, które mogą powodować pękanie. Jest stabilny w świetle słonecznym. ## Przechowywanie Przechowywać w osobnych pudełkach lub na podstawkach, aby uniknąć zarysowań i uszkodzeń przez twardsze minerały. Dobrze wykształcone kryształy najlepiej eksponować w gablotach chroniących przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej