Potassic-fluoro-pargasite

Wzór chemiczny: KCa₂(Mg₄Al)Si₆Al₂O₂₂F₂

Potasowo-fluorowy pargasyt to rzadki minerał z grupy amfiboli, wyróżniający się obecnością potasu i fluoru w swojej strukturze.

## Charakterystyka Potassic-fluoro-pargasyt jest złożonym krzemianem należącym do supergrupy amfiboli. Tworzy wydłużone, słupkowe lub pryzmatyczne kryształy, często zakończone płaskimi ścianami. Występuje również w postaci skupień ziarnistych lub włóknistych. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego, o szklistym połysku. Jego kryształy rzadko osiągają duże rozmiary, a dobrze wykształcone okazy są cenione przez kolekcjonerów. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością w zakresie 6-6.5 w skali Mohsa, co jest typowe dla amfiboli. Jego gęstość wynosi około 3.14 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w dwóch kierunkach, krzyżującą się pod kątami około 56° i 124°, co jest charakterystyczną cechą tej grupy minerałów. ## Barwy i odmiany Potassic-fluoro-pargasyt najczęściej jest bezbarwny, biały, bladozielony lub bladoniebieski. Jego barwa zależy od niewielkich domieszek pierwiastków śladowych w strukturze krystalicznej. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału odnosi się bezpośrednio do jego składu chemicznego - wskazuje na dominację potasu (potassic) i fluoru (fluoro) oraz na jego związek ze znanym wcześniej pargasytem. Został on formalnie opisany i uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) jako nowy gatunek minerału. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, potassic-fluoro-pargasyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Twardość Mohsa: 6.5
Barwa: Brownish-black
Połysk: Vitreous
Rysa: Pale-grey
Gęstość: 3.46
Łupliwość: perfect {110}
Przełam: Splintery
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja potassic-fluoro-pargasytu w terenie jest praktycznie niemożliwa bez zaawansowanych badań. W kolekcji można go wstępnie rozpoznać po pryzmatycznym pokroju kryształów i charakterystycznym dla amfiboli kącie łupliwości (ok. 124°/56°). Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej (EDS/WDS) w celu stwierdzenia obecności potasu i fluoru. ## Odróżnianie od podobnych Minerał jest wizualnie nieodróżnialny od innych jasnych amfiboli, takich jak pargasyt, tremolit czy edenit. Różnice polegają na składzie chemicznym - pargasyt zawiera sód zamiast potasu i grupy hydroksylowe zamiast fluoru. Tremolit nie zawiera glinu w takiej ilości. Bez analizy chemicznej rozróżnienie jest niemożliwe. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy dobrze wykształcone, pryzmatyczne lub słupkowe kryształy, często o przekroju sześciobocznym. Występuje także w formie skupień ziarnistych, włóknistych lub promienistych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Potassic-fluoro-pargasyt jest minerałem metamorficznym. Powstaje w warunkach metamorfizmu wysokiego stopnia, w facji amfibolitowej i granulitowej, w skałach bogatych w wapń i magnez, takich jak marmury, skarny czy wapienie krzemianowe. Jego krystalizacja zachodzi w wysokich temperaturach i ciśnieniach, w środowisku zasobnym w potas i fluor. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z takimi minerałami jak kalcyt, dolomit, diopsyd, forsteryt, spinel, flogopit, tytanit oraz inne amfibole i pirokseny. ## Lokalizacje Najbardziej znane i klasyczne stanowisko (miejsce typowe) tego minerału znajduje się w rejonie Pargas w Finlandii. Wystąpienia odnotowano również w Szwecji (np. w kopalniach Långban i Jakobsberg), we Włoszech (Góra Somma, kompleks Wezuwiusza), w USA (stany Nowy Jork i New Jersey) oraz w Tadżykistanie (Pamir).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy to te, które posiadają dobrze wykształcone, ostro zakończone, przezroczyste kryształy o wyraźnej barwie (np. bladozielonej lub niebieskiej). Ważna jest wielkość kryształów oraz ich osadzenie na kontrastującej matrycy skalnej, np. na białym marmurze. Okazy z klasycznych, historycznych lokalizacji, jak Pargas, są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Okazy o znaczeniu kolekcjonerskim pochodzą głównie z Finlandii (Pargas), Szwecji (Långban) oraz z niektórych stanowisk w USA, jak Franklin w New Jersey.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie letnią wodą destylowaną i bardzo miękką szczoteczką lub pędzelkiem. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić kryształy wzdłuż płaszczyzn łupliwości. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów, zwłaszcza kwasu fluorowodorowego. Należy unikać nagłych zmian temperatury oraz długotrwałej ekspozycji na intensywne światło słoneczne, chociaż nie jest ono uznawane za szczególnie szkodliwe. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby chronić je przed zarysowaniem przez twardsze minerały (np. kwarc). Należy chronić je przed kurzem i wilgocią.