Posnjakite
Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>4</sub>S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>(OH)<sub>6</sub>·H<sub>2</sub>O
Niebiesko-zielony, wtórny siarczan miedzi tworzący drobne, tabliczkowe kryształy i naloty.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2-3
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Jasnoniebieska
- Gęstość
- 3.3-3.4
- Łupliwość
- Doskonała w {001}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Posnjakit rozpoznaje się głównie po jego charakterystycznej, intensywnej niebieskiej lub niebieskozielonej barwie, formie występowania w postaci drobnych, tabliczkowych kryształów tworzących rozetki i naloty oraz po współwystępowaniu z innymi wtórnymi minerałami miedzi. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi siarczanami miedzi, takimi jak brochantyt, langit czy wroewolfeit. Od brochantytu różni się jaśniejszą barwą i formą kryształów (brochantyt tworzy igły). Od langitu, który jest jego polimorfem, jest trudny do odróżnienia bez analizy rentgenowskiej (XRD), choć langit ma nieco bardziej zielonkawy odcień. Wroewolfeit ma podobny pokrój, ale zazwyczaj bardziej pomarańczowo-czerwoną barwę. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, cienkotabliczkowe, o sześciobocznym zarysie, często zebrane w rozetkowe lub promieniste agregaty. Występuje również w postaci powłok, skorup i skupień ziemistych.
Środowisko występowania
## Geneza Posnjakit jest minerałem wtórnym, tworzącym się w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców miedzi, zwłaszcza siarczków miedzi. Powstaje w wyniku działania wód zasobnych w siarczany na minerały pierwotne w warunkach niskiej temperatury i pH bliskim neutralnemu. Często krystalizuje w pustkach i szczelinach skał. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak brochantyt, langit, malachit, azuryt, a także z gipsem, jarosytem i goethytem. Minerałem pierwotnym, z którego wietrzenia powstaje, jest zazwyczaj chalkopiryt lub bornit. ## Lokalizacje Znaczące stanowiska z dobrze wykształconymi okazami to m.in. kopalnia Tsumeb w Namibii, kopalnie w rejonie Bisbee i Morenci w Arizonie (USA), złoża w Kazachstanie (miejsce typowe), a także liczne wystąpienia w Kornwalii (Wielka Brytania) i na Uralu (Rosja). W Polsce jego obecność stwierdzono w kopalniach rud miedzi LGOM (np. Lubin, Polkowice).
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, niebieskiej barwie, tworzące estetyczne rozetki lub bogate pokrycia na niewielkiej matrycy skalnej. Kontrast z barwą skały macierzystej (np. białym kwarcem) znacząco podnosi atrakcyjność okazu. Wielkość kryształów, choć zazwyczaj mikroskopijna, jest również istotnym czynnikiem - większe kryształy są rzadsze i bardziej pożądane. ## Popularne stanowiska Kolekcjonerzy szczególnie cenią okazy z klasycznych lokalizacji, takich jak Tsumeb (Namibia) i Bisbee (Arizona, USA), które dostarczyły jednych z najlepszych na świecie kryształów posnjakitu. Również okazy z Kazachstanu i Rosji są poszukiwane.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Z uwagi na dużą miękkość i delikatność, okazy należy czyścić bardzo ostrożnie. Najlepiej używać sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Jeśli konieczne jest mycie, dopuszczalna jest wyłącznie woda destylowana i bardzo miękki pędzelek, bez stosowania nacisku. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi kwasami i detergentami, które mogą rozpuścić minerał. Posnjakit jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może prowadzić do jego dehydratacji i zmiany barwy. Należy chronić go przed długotrwałą ekspozycją na bezpośrednie światło słoneczne. ## Przechowywanie Okazy, zwłaszcza te z dobrze wykształconymi mikrokryształami, powinny być przechowywane w zamkniętych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie wymaga kontroli wilgotności, ale należy unikać skrajnych warunków.