Polydymite
Wzór chemiczny: Ni<sup>2+</sup>Ni<sup>3+</sup><sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>4</sub>
Polidymit to rzadki siarczek niklu z grupy tiospineli, tworzący małe, metalicznie błyszczące, oktaedryczne kryształy o brązowoczarnym zabarwieniu.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4.5-5.5
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Gęstość
- 4.54-4.8
- Łupliwość
- Niedoskonała wg {111}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Regularny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne polidymitu to jego forma kryształów (ośmiościany), metaliczny połysk, czarna rysa oraz wysoka gęstość. Charakterystyczne jest również jego występowanie w asocjacji z innymi siarczkami niklu i kobaltu. ## Odróżnianie od podobnych Polidymit jest wizualnie bardzo podobny do innych minerałów z grupy linnerytu, zwłaszcza do samego linnerytu (Co₃S₄) i wiolarytu (FeNi₂S₄). Rozróżnienie ich bez zaawansowanych analiz chemicznych (EDS) jest praktycznie niemożliwe. Od magnetytu odróżnia go brak magnetyzmu. ## Formy kryształów Kryształy polidymitu niemal zawsze przyjmują formę regularnych ośmiościanów (oktaedrów). Często występują jako zbliźniaczenia zgodne z tzw. prawem spinelu. Tworzy również skupienia ziarniste i masywne wrostki w innych siarczkach.
Środowisko występowania
## Geneza Polidymit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskich i średnich temperaturach w żyłach kruszcowych, często związanych ze skałami ultrazasadowymi (np. serpentynitami) lub w osadach pochodzenia wulkanicznego. Może również krystalizować w osadach jeziornych i bitumicznych łupkach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi siarczkami, takimi jak milleryt, pentlandyt, chalkopiryt, piryt, markasyt, a także z innymi przedstawicielami grupy linnerytu (linneryt, wiolaryt, siegenit). Towarzyszyć mu mogą również wtórne minerały niklu, jak np. morenozyt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą dobrze wykształcone kryształy, to kopalnia Grüneau w Nadrenii-Palatynacie w Niemczech. Inne znane lokalizacje to Sudbury w Ontario (Kanada), regiony Uralu (Rosja), a także niektóre złoża w Zimbabwe i USA (np. w Missouri i Nevadzie).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, błyszczącymi kryształami o formie idealnych ośmiościanów. Wysoko oceniane są kryształy osadzone na kontrastującej matrycy skalnej. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi 2-3 mm są już uważane za wyjątkowe. Pożądane są również estetyczne zbliźniaczenia. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane i klasyczne okazy polidymitu pochodzą z historycznej lokalizacji w Grüneau w Niemczech. Są one wzorcem dla tego minerału i osiągają najwyższe ceny na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy polidymitu należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej na sucho przy użyciu miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie konieczności można użyć zwilżonej szmatki lub patyczka z wodą destylowaną, natychmiast osuszając okaz. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Polidymit jest siarczkiem, który może ulegać utlenianiu, zwłaszcza w wilgotnym środowisku. Należy chronić go przed długotrwałym kontaktem z wodą i wilgocią, która może prowadzić do powstawania zielonkawych, wtórnych siarczanów niklu na jego powierzchni. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętych pudełkach lub gablotach z dala od źródeł wilgoci. Aby zapobiec utlenianiu, można stosować pochłaniacze wilgoci (np. żel krzemionkowy).