Polyarsite

Wzór chemiczny: Na₇CaMgCu²⁺₂(As⁵⁺O₄)₄F₂Cl

Poliarsyt to bardzo rzadki arsenian sodu, wapnia, magnezu i miedzi, odkryty w fumarolach wulkanu Tołbaczyk w Rosji.

## Charakterystyka Poliarsyt jest minerałem z gromady arsenianów, występującym w postaci niewielkich, tabliczkowych lub płytkowych kryształów, zwykle nieprzekraczających 0.3 mm. Tworzy skupienia i naloty na powierzchni skał wulkanicznych. Jego kryształy są przezroczyste do przeświecających i charakteryzują się szklistym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości około 3 w skali Mohsa. Jest kruchy, a jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 3.86 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. ## Barwy i odmiany Poliarsyt występuje w odcieniach od jasnoniebieskiego do niebieskozielonego. Nie opisano żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa poliarsyt (ang. Polyarsite) nawiązuje do jego złożonego składu chemicznego, w którym dominuje arsen (gr. *poly* - wiele, *ars* - arsen). Został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2015 roku (numer 2015-026). Opisali go rosyjscy mineralodzy z Igorem Pekovem na czele, na podstawie próbek znalezionych w produktach aktywności fumaroli na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3
Barwa: sky-blue to light blue
Połysk: Vitreous
Rysa: white
Gęstość: 3.592
Łupliwość: None
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja poliarsytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od innych rzadkich arsenianów miedzi z tej samej lokalizacji. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi niebieskimi i zielonymi arsenianami występującymi w fumarolach Tołbaczyka, takimi jak lammerit, eriostevensit czy popovit. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Formy kryształów Poliarsyt tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysach od sześciobocznych po nieregularne. Występują one jako pojedyncze, rozproszone kryształy lub tworzą niewielkie, luźne skupienia i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Poliarsyt jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, krystalizującym z gazów (sublimatów) w wysokotemperaturowych fumarolach ekshalacyjnych. Powstaje w temperaturze około 500-600°C w środowisku bogatym w arsen, miedź, sód i chlorowce. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami fumarolicznymi, takimi jak hematyt, tenoryt, aftitalit, johillerit, eriostevensit, popovit, lammerit, urusovit, arsenatrotitanit i svabit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania poliarsytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Arsenatnaja na drugim stożku erupcji północnej Wielkiej Szczeliny wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, poliarsyt jest ceniony przede wszystkim za sam fakt jego obecności w kolekcji. Najwyżej oceniane są okazy z dobrze wykształconymi, choć wciąż bardzo małymi, kryształami o intensywnym niebieskim lub niebieskozielonym kolorze, wyraźnie odcinającymi się od skały macierzystej. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z jednego miejsca na świecie - wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce. Są one pozyskiwane podczas rzadkich i niebezpiecznych ekspedycji naukowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i delikatność, okazy poliarsytu nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie zanieczyszczenia najlepiej pozostawić w stanie nienaruszonym. Jeśli absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, środkami czyszczącymi oraz ultradźwiękami. Minerał jest kruchy i wrażliwy na zmiany temperatury oraz wilgotności. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy poliarsytu, zazwyczaj mikroskopijne i na podłożu skalnym, powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.