Polkanovite

Wzór chemiczny: Rh<sub>12</sub>As<sub>7</sub>

Polkanowit to bardzo rzadki arsenek rodu, tworzący metaliczne, heksagonalne kryształy i blaszki o cynowo-białej barwie.

## Charakterystyka Polkanowit jest arsenkiem rodu, należącym do minerałów bardzo rzadkich. Występuje w postaci drobnych, heksagonalnych płytek i blaszek, rzadziej jako wrostki w innych minerałach. Jego typowe okazy nie przekraczają 0.2 mm wielkości. Charakteryzuje się metalicznym połyskiem i cynowo-białą barwą, często z szarym odcieniem. Jest minerałem nieprzezroczystym. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na niewielkie rozmiary kryształów, wiele właściwości fizycznych polkanowitu nie zostało precyzyjnie określonych. Twardość w skali Mohsa szacuje się na około 5. Minerał ten jest kruchy i posiada stosunkowo wysoką gęstość, wynoszącą 11.27 g/cm³, co jest cechą charakterystyczną dla minerałów zawierających metale z grupy platynowców. ## Barwy i odmiany Polkanowit ma stałą, cynowo-białą barwę, w świetle odbitym przyjmującą odcień szarawy. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w złożu Miassitovoye w masywie Guli (lub Gulińskiem) na Syberii w Rosji. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1997 roku. Nazwa honoruje Jurija Aleksandrowicza Polkanowa (1935-2020), ukraińskiego mineraloga i geologa, badacza minerałów z grupy platynowców na Ukrainie. ## Zastosowania Polkanowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i rzadki przedstawiciel arsenków metali platynowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Metallic
Rysa
Grayish-black
Gęstość
11.27
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Brittle
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja polkanowitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS) w mikrosondzie elektronowej oraz analiza dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu potwierdzenia struktury krystalicznej. W świetle odbitym pod mikroskopem polarnyzacyjnym wykazuje słabą anizotropię. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi rzadkimi arsenkami metali z grupy platynowców, takimi jak palladoarsenid, majakit czy sperrylit, a także z rodzimym rodem. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie szczegółowych analiz chemicznych i strukturalnych. ## Formy kryształów Polkanowit tworzy bardzo małe, sześcioboczne (heksagonalne) kryształy o pokroju tabliczkowym lub blaszkowatym. Występuje również w formie nieregularnych ziaren i wrostków w innych minerałach, głównie w osbornicie i moissanicie.

Środowisko występowania

## Geneza Polkanowit powstaje w specyficznych warunkach geologicznych, w skałach ultrazasadowych i alkalicznych, takich jak dunity. Jego formowanie się jest związane z procesami magmowymi w obrębie dużych intruzji warstwowych, bogatych w metale z grupy platynowców. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami. W lokalizacji typowej (masyw Guli) znaleziono go w asocjacji z osbornitem, moissanitem, grafitem, forsterytem, chromytem, a także minerałami z grupy platynowców, takimi jak ruten, iryd, osm i rod. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i szczegółowo opisanym miejscem występowania polkanowitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże Miassitovoye w masywie dunitowym Guli na Płaskowyżu Putorana, w Kraju Krasnojarskim na Syberii w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu polkanowitu jest determinowana przede wszystkim możliwością jego identyfikacji i obserwacji. Najcenniejsze są okazy z wyraźnie wykształconymi, choć wciąż mikroskopijnymi, heksagonalnymi kryształami. Istotna jest również bogata asocjacja z innymi rzadkimi minerałami, co podnosi wartość naukową i kolekcjonerską próbki. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów polkanowitu jest masyw Guli na Syberii. Z tego powodu minerał jest praktycznie niedostępny na rynku kolekcjonerskim i znajduje się niemal wyłącznie w zbiorach instytucji naukowych i muzeów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary okazów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Wszelkie zanieczyszczenia należy usuwać z najwyższą ostrożnością, najlepiej za pomocą sprężonego powietrza lub w warunkach laboratoryjnych. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą reagować z arsenkami. Należy chronić minerał przed uszkodzeniami mechanicznymi, ścieraniem i wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Okazy polkanowitu, zazwyczaj w postaci mikroskopijnych wrostków lub płytek, powinny być przechowywane w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od wibracji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej