Polarite

Wzór chemiczny: Pd(Bi,Pb)

Polaryt to rzadki, metaliczny minerał z grupy siarczków, będący stopem palladu, bizmutu i ołowiu, znajdowany w złożach miedziowo-niklowych.

## Charakterystyka Polaryt jest rzadkim minerałem z gromady siarczków, chemicznie klasyfikowanym jako stop palladu, bizmutu i ołowiu. Występuje w postaci bardzo małych, anhedralnych (nieprawidłowo wykształconych) ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 0.2 mm. Jego ziarna są najczęściej rozproszone w obrębie innych siarczków, takich jak chalkopiryt, pentlandyt czy kubanit. Z uwagi na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia specjalistycznego sprzętu, jak mikroskop rudny. W polerowanych zgładach pod mikroskopem ma kremowobiałą barwę z różowawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa wynosi od 3.5 do 4. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. Gęstość nie została precyzyjnie określona ze względu na małe rozmiary ziaren i ich wrastanie w inne minerały. ## Barwy i odmiany Polaryt ma stały skład chemiczny i nie tworzy odmian barwnych. Jego barwa w świetle odbitym jest kremowobiała z różowawym lub różowawo-brązowym odcieniem. ## Historia i nazwa Nazwa "polaryt" pochodzi od miejsca jego odkrycia na Syberii, znajdującego się za północnym kołem podbiegunowym (polarnym). Minerał został po raz pierwszy opisany w 1969 roku przez A.D. Genkina i współpracowników. Miejscem typowym jest kopalnia Majak w obrębie złoża miedziowo-niklowego Tałnach, niedaleko Norylska na Półwyspie Tajmyr w Rosji. ## Zastosowania Polaryt nie ma bezpośredniego zastosowania przemysłowego. Stanowi jednak obiekt zainteresowania naukowego jako składnik rud metali z grupy platynowców (PGM) w ważnych ekonomicznie złożach magmowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5-4
Połysk
Metaliczny
Gęstość
0
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja polarytu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. W terenie jest nierozpoznawalny. Pod mikroskopem rudnym w świetle odbitym wyróżnia się kremowobiałą barwą z różowawym odcieniem i stosunkowo wysokim współczynnikiem odbicia. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej, na przykład z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS), w celu stwierdzenia obecności palladu, bizmutu i ołowiu. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem polaryt może być mylony z innymi platynowcami, takimi jak rustenburgit czy atokit, które również mają wysoki współczynnik odbicia i podobne barwy. Kluczowe dla odróżnienia jest przeprowadzenie analizy składu chemicznego, która wykaże unikalną dla polarytu kombinację pierwiastków. ## Formy kryształów Polaryt tworzy wyłącznie bardzo drobne, nieregularne, anhedralne ziarna. Nie zaobserwowano jego prawidłowo wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Polaryt jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w procesach związanych z krystalizacją siarczkowych stopów magmowych w obrębie dużych intruzji maficznych i ultramaficznych. Krystalizuje na późnym etapie z resztkowych, bogatych w metale szlachetne cieczy siarczkowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z innymi siarczkami rudnymi. Najczęściej towarzyszą mu chalkopiryt, pentlandyt, kubanit, talnakhit, a także inne minerały z grupy platynowców, takie jak sperrylit, rustenburgit, atokit, sobolevskit i kotulskit. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska polarytu na świecie to złoża miedziowo-niklowe w rejonie Norylska na Syberii w Rosji, w szczególności w kopalniach Majak i Komsomolskij w obrębie złoża Tałnach. Znajdowany jest również w innych dużych kompleksach magmowych, takich jak Sudbury w Kanadzie oraz w niektórych złożach w Finlandii i RPA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z polarytem nie jest oceniana na podstawie kryteriów wizualnych, takich jak kolor czy forma, ponieważ minerał ten występuje w postaci mikroskopijnych ziaren. Wartość kolekcjonerska i naukowa próbki zależy od bogactwa asocjacji mineralnej, potwierdzonej analitycznie obecności polarytu oraz pochodzenia z dobrze udokumentowanej, klasycznej lokalizacji, takiej jak Tałnach. Okazy w postaci polerowanych zgładów przeznaczonych do badań mikroskopowych są najbardziej pożądane w kolekcjach specjalistycznych i instytucjonalnych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z polarytem, ze względu na mikroskopijny charakter występowania, zazwyczaj nie wymagają i nie poddają się czyszczeniu w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Wszelkie próby czyszczenia mechanicznego lub chemicznego mogłyby zniszczyć delikatne ziarna minerału wraz z otaczającą go matrycą skalną. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami oraz ultradźwiękami, które mogą uszkodzić zarówno polaryt, jak i współwystępujące z nim siarczki. Okazów nie należy podgrzewać. ## Przechowywanie Próbki zawierające polaryt powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i zanieczyszczeń. Najlepiej trzymać je w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej