Poitevinite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup>S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>·H<sub>2</sub>O

Poitevinit to rzadki, wtórny siarczan miedzi, tworzący drobne, różowe kryształy i naloty, blisko spokrewniony z chalkantytem.

## Charakterystyka Poitevinit jest uwodnionym siarczanem miedzi, występującym zazwyczaj w postaci bardzo drobnych, pryzmatycznych kryształów o długości do 1 mm, które tworzą skupienia, naloty i skorupy. Ze względu na swój skład chemiczny jest blisko spokrewniony z pospolitszym chalkantytem, od którego różni się mniejszym stopniem uwodnienia. Typowe okazy składają się z gęstych skupień mikrokryształów porastających skałę macierzystą. ## Właściwości fizyczne Kryształy poitevinitu wykazują szklisty połysk. Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości w skali Mohsa wynoszącej około 3.5. Jest kruchy i ma nierówny przełam. Jego gęstość jest większa od gęstości wody. ## Barwy i odmiany Poitevinit ma charakterystyczną, bladą, różowofioletową lub różowawą barwę. Rysa jest bardzo jasnoróżowa, niemal biała. Nie wyróżnia się żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1963 roku przez J.L. Jambora, L.G. Berry'ego i J.F. Rowlanda na podstawie próbek z kopalni Centennial w Calumet w stanie Michigan (USA). Nazwa honoruje Eugène'a Poitevina (1887-1955), francusko-kanadyjskiego mineraloga i kuratora zbiorów w Geological Survey of Canada. ## Zastosowania Poitevinit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów jest minerałem interesującym głównie dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów i naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnoróżowa
Gęstość
3.26
Łupliwość
Dobra na {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Poitevinit można rozpoznać po jego charakterystycznej różowofioletowej barwie, występowaniu w postaci drobnych, pryzmatycznych kryształów oraz po jego wrażliwości na wodę. Często tworzy naloty i skorupy na skałach siarczkowych. ## Odróżnianie od podobnych Poitevinit może być mylony z innymi wtórnymi siarczanami miedzi. Od chalkantytu (CuSO₄·5H₂O) odróżnia go różowawy, a nie niebieski kolor. Od bonattitu (CuSO₄·3H₂O) jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia bez zaawansowanych badań (np. dyfrakcji rentgenowskiej), ponieważ mają bardzo podobny wygląd i właściwości. Różni się od nich także układem krystalograficznym. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, o pokroju krótkich pryzmatów. Najczęściej tworzy ziarniste agregaty, skorupy, naloty i skupienia rozetkowe.

Środowisko występowania

## Geneza Poitevinit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż siarczków miedzi. Tworzy się w suchych warunkach, często w wyniku odwadniania bardziej uwodnionych siarczanów miedzi, takich jak chalkantyt, w środowisku o niskiej wilgotności, na przykład w kopalniach. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami miedzi, takimi jak chalkantyt, bonattit, a także z siarczkami, z których powstaje, np. chalkopirytem i bornitem. Może również towarzyszyć mu gips. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzi materiał typowy, to kopalnia Centennial w Calumet, hrabstwo Houghton, Michigan, USA. Minerał ten został również zidentyfikowany w kilku innych miejscach na świecie, w tym w kopalniach w regionie Atakama w Chile oraz w kopalni Kipushi w Demokratycznej Republice Konga.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej wartościowe okazy poitevinitu to te, które posiadają dobrze wykształcone, widoczne gołym okiem kryształy o intensywnej, różowofioletowej barwie. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, okazy z wyraźnymi, większymi skupieniami są szczególnie cenione. Ważna jest także estetyka podłoża skalnego, na którym narasta minerał. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są okazy z lokalizacji typowej - kopalni Centennial w Michigan, USA. Są one historycznie najważniejsze i stanowią punkt odniesienia dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy poitevinitu są bardzo wrażliwe na wodę i wilgoć. Nie należy ich myć wodą ani żadnymi płynami. Do usuwania kurzu można użyć bardzo ostrożnie miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, która może rozpuścić minerał lub spowodować jego przemianę w chalkantyt. Należy unikać wysokiej wilgotności powietrza, która prowadzi do jego powolnej degradacji. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i nie powinien być wystawiany na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. ## Przechowywanie Poitevinit wymaga przechowywania w suchych warunkach. Najlepiej trzymać go w szczelnym, zamykanym pudełku kolekcjonerskim (tzw. "perky box") lub w gablocie z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Ekspozycja powinna odbywać się w kontrolowanym środowisku, z dala od źródeł ciepła i światła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej