Plumboselite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>3</sub>O<sub>2</sub>(Se<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)

Plumboselit to rzadki selenin ołowiu, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o intensywnie czerwonej barwie i diamentowym połysku.

## Charakterystyka Plumboselit jest tlenoseleninem ołowiu, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, rzadko przekraczających 0.2 mm długości. Zazwyczaj tworzy niewielkie agregaty lub występuje jako pojedyncze, rozproszone kryształki. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, czerwona do pomarańczowoczerwonej barwa oraz silny, niemal diamentowy połysk. ## Właściwości fizyczne Kryształy są elastyczne i dają się zginać. Twardość w skali Mohsa jest niska i wynosi około 2. Połysk jest silnie żywiczny do diamentowego. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. Ze względu na zawartość ołowiu, jego gęstość jest wysoka i wynosi 7.75 g/cm³. ## Barwy i odmiany Plumboselit występuje w odcieniach od czerwonego i pomarańczowoczerwonego do czerwonopomarańczowego. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - zawartości ołowiu (łac. *plumbum*) i selenu (*selenium*). Został zatwierdzony jako nowy minerał przez IMA w 2010 roku (IMA2010-051), a jego opis ukazał się w 2012 roku. Odkryto go na hałdach dawnej kopalni uranu w Kletnie w Masywie Śnieżnika (Polska). ## Zastosowania Plumboselit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z Polski.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Żywiczny do diamentowego
Rysa
Pomarańczowoczerwona
Gęstość
7.75
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Plumboselit jest rozpoznawalny po swojej intensywnej czerwonej barwie, silnym połysku, formie małych, tabliczkowych kryształów oraz współwystępowaniu z innymi wtórnymi minerałami selenu i ołowiu. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, identyfikacja wymaga użycia mikroskopu stereoskopowego. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czerwonymi, wtórnymi minerałami ołowiu, takimi jak miniat, krokoit czy wulfenit. Odróżnia się od nich pokrojem kryształów (cienkie tabliczki), paragenezą (współwystępowanie z seleninami) oraz, w przypadku wątpliwości, za pomocą analizy chemicznej (EDS), która wykaże obecność selenu. ## Formy kryształów Tworzy bardzo cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcio- lub ośmiokątnym, a także kryształy listewkowe. Występuje w postaci pojedynczych kryształów lub niewielkich, luźnych skupień.

Środowisko występowania

## Geneza Plumboselit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) złóż kruszców polimetalicznych zawierających selen i ołów. Powstaje w wyniku reakcji roztworów bogatych w selen z minerałami ołowiu. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (Kletno, Polska) współwystępuje z anglesitem, cerusytem, mimetynem, wulfenitem, karkonoszytem-(Ce), fluorytem, kwarcem, hematytem i goethytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania plumboselitu na świecie są hałdy dawnej kopalni uranu "Kopaliny" w Kletnie, w Masywie Śnieżnika, w polskich Sudetach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów plumboselitu ocenia się na podstawie wielkości i wykształcenia kryształów, ich liczby oraz estetyki kompozycji na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie wykształconymi, nieuszkodzonymi kryształami o intensywnej czerwonej barwie, tworzące bogate skupienia. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy dobrze zidentyfikowany okaz jest wartościowy. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest jego lokalizacja typowa - Kletno w Polsce. Materiał z tego miejsca jest niezwykle poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach systematycznych i "mikromountach".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, należy unikać jakiegokolwiek kontaktu mechanicznego i chemicznego. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i wszelkimi środkami chemicznymi. Kryształy są bardzo miękkie i kruche, podatne na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Nie należy poddawać ich działaniu ultradźwięków. ## Przechowywanie Okazy plumboselitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej