Plumbopalladinite
Wzór chemiczny: Pb<sub>2</sub>Pd<sub>3</sub>
Plumbopalladynit jest rzadkim stopem ołowiu i palladu, występującym w postaci niewielkich, metalicznych ziaren w skałach ultrazasadowych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Szara
- Gęstość
- 12.35
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Heksagonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja plumbopalladynitu w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza refleksyjności w świetle odbitym (charakterystyczna kremowo-różowa barwa) oraz analiza składu chemicznego za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Jego wysoka gęstość i metaliczny połysk są wskazówkami, ale nie są wystarczające do pewnej identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy platynowców (PGM), takimi jak palladynit, kotulskit, majakit czy rodzimy pallad. Odróżnienie wymaga specjalistycznych badań analitycznych, ponieważ wszystkie te minerały występują jako małe, metaliczne ziarna o podobnym wyglądzie. ## Formy kryształów Plumbopalladynit tworzy nieregularne, anhedralne (nie wykazujące własnych ścian) ziarna i blaszki, często zrośnięte z innymi minerałami palladu i platyny. Nie obserwuje się jego dobrze wykształconych kryształów.
Środowisko występowania
## Geneza Plumbopalladynit powstaje w wyniku procesów magmowych w obrębie zróżnicowanych intruzji skał ultrazasadowych i zasadowych, takich jak dunity, perydotyty i gabronoryty. Krystalizuje z późnych, bogatych w pierwiastki z grupy platynowców i siarczki stopów magmowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami z grupy platynowców, takimi jak kotulskit, polarit, sobolevskit, sperrylit, a także z chalkopirytem, pentlandytem, kubanitem i magnetytem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko tego minerału to złoża miedziowo-niklowe w rejonie Norylsk-Tałnach na Płaskowyżu Putorana (Syberia, Rosja). Notowany był również w kompleksie Bushveld w RPA, w Sudbury w Kanadzie oraz w kilku innych ultrazasadowych intruzjach na świecie, gdzie prowadzi się wydobycie metali z grupy platyny.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", wartość kolekcjonerska plumbopalladynitu jest uzależniona przede wszystkim od potwierdzenia jego tożsamości za pomocą analizy chemicznej. Najbardziej cenione są okazy, w których ziarna plumbopalladynitu są stosunkowo duże (jak na ten minerał, czyli bliskie 1 mm), wyraźnie widoczne i zidentyfikowane w obrębie wypolerowanej próbki skały (tzw. poler). Asocjacja z innymi rzadkimi minerałami platynowców również podnosi wartość okazu.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary okazów, mechaniczne czyszczenie jest wysoce niewskazane. Zazwyczaj występuje w postaci wrostków w innych minerałach i nie wymaga oddzielnego czyszczenia. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Wszelkie chemikalia, zwłaszcza kwasy, mogą uszkodzić lub zniszczyć minerał. Należy unikać ultradźwięków oraz gwałtownych zmian temperatury. Nie należy poddawać go żadnym testom twardości, które mogłyby uszkodzić niewielkie ziarna. ## Przechowywanie Okazy plumbopalladynitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne i wilgoć.