Plumbogottlobite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>Mg(V<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)

Bardzo rzadki zasadowy wanadan ołowiu i magnezu z grupy adelitu-descloizytu, znany głównie ze swojej lokalizacji typowej w Turyngii.

## Charakterystyka Plumbogottlobite to bardzo rzadki minerał z gromady wanadanów, należący do obszernej grupy adelitu-descloizytu. Pod względem chemicznym jest to zasadowy wanadan ołowiu i magnezu. Występuje w postaci przezroczystych kryształów, które przyjmują charakterystyczną, pomarańczowobrązową barwę. Stanowi ołowiowy odpowiednik gottlobitu, w którym miejsce wapnia w strukturze krystalicznej zajmuje ołów. Został wyodrębniony jako osobny gatunek mineralny stosunkowo niedawno, co wiąże się z postępem w dokładności metod analitycznych stosowanych we współczesnej mineralogii. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością rzędu 4-4,5 w skali Mohsa, co oznacza, że jest stosunkowo miękki i może ulec zarysowaniu przez twardsze materiały. Wyróżnia się wysoką gęstością wynoszącą 5,359 g/cm³, co jest bezpośrednim wynikiem obecności ciężkiego pierwiastka, jakim jest ołów, w jego sieci krystalicznej. Przełam minerału określa się jako nierówny do muszlowego. Rysa pozostawiana na nieglazurowanej płytce porcelanowej ma jasny, pomarańczowobrązowy odcień. Krystalizuje w układzie rombowym. ## Barwy i odmiany Plumbogottlobite występuje w barwie pomarańczowobrązowej. Ze względu na bardzo ograniczoną ilość znanych okazów i wąskie ramy występowania, nie opisano dotychczas żadnych specyficznych odmian kolorystycznych ani morfologicznych tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału bezpośrednio nawiązuje do jego składu chemicznego oraz pokrewieństwa strukturalnego. Przedrostek "plumbo-" wskazuje na obecność ołowiu (z łaciny *plumbum*), natomiast drugi człon nazwy odnosi się do gottlobitu. Sam gottlobit został nazwany od historycznego wzgórza Gottlob w Turyngii, gdzie znajduje się lokalizacja typowa obu tych minerałów. Kopalnia Glücksstern, z której pochodzą pierwsze opisane okazy, jest historycznym ośrodkiem wydobywczym, znanym z występowania rzadkich minerałów wtórnych.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-4.5
Barwa
pomarańczowo-brązowy
Rysa
jasnopomarańczowo-brązowa
Gęstość
5.359
Przełam
Nieregularny/Nierówny, muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja wizualna jest niezwykle trudna ze względu na podobieństwo do innych minerałów z grupy adelitu-descloizytu. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych badań analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna w mikroobszarze (EDS/WDS), które potwierdzą obecność ołowiu, magnezu i wanadu w odpowiednich proporcjach. ## Odróżnianie od podobnych Wizualnie minerał ten może być mylony z wieloma innymi pomarańczowobrązowymi wanadanami i arsenianami, w tym z gottlobitem, descloizytem czy mottramitem. Odróżnienie od pokrewnego gottlobitu opiera się wyłącznie na wykazaniu dominacji ołowiu nad wapniem w strukturze krystalicznej. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie rombowym. Zazwyczaj tworzy bardzo drobne kryształy i mikroskopijne skupienia, często narosłe na innych minerałach w pustkach skalnych.

Środowisko występowania

## Geneza Powstaje jako minerał wtórny w strefach utleniania złóż kruszców, w środowisku wzbogaconym w ołów, magnez i wanad. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi, często z innymi przedstawicielami grupy adelitu-descloizytu oraz tlenkami manganu i żelaza typowymi dla stref wietrzenia. ## Lokalizacje Minerał znany jest przede wszystkim ze swojej lokalizacji typowej: historycznej kopalni Glücksstern na wzgórzu Gottlob (Friedrichroda, powiat Gotha, Turyngia) w Niemczech. Jest to minerał o bardzo ograniczonym zasięgu występowania.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony okaz tego minerału ma wysoką wartość naukową i systematyczną. Okazy mają zazwyczaj charakter mikroskopijny, dlatego ocenia się głównie wykształcenie kryształów pod powiększeniem oraz ich przezroczystość. ## Popularne stanowiska Jedynym istotnym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w kopalni Glücksstern w Niemczech. Okazy z tego stanowiska trafiają niemal wyłącznie do wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie przy użyciu miękkiego pędzelka i wody destylowanej. Ze względu na zawartość ołowiu i wanadu należy zachować ostrożność, unikać wdychania pyłu i dokładnie myć ręce po kontakcie z minerałem. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i silnymi środkami chemicznymi, które mogą uszkodzić powierzchnię kryształów. Minerał należy chronić przed wstrząsami mechanicznymi ze względu na stosunkowo niską twardość i kruchość. ## Przechowywanie Przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w zamykanych pudełkach kolekcjonerskich (typu micromount), które chronią przed kurzem, wilgocią oraz przypadkowymi uszkodzeniami mechanicznymi.

Zobacz minerały w sklepie

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej