Plechovite
Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>[K(H<sub>2</sub>O)]KBe<sub>3</sub>Si<sub>12</sub>O<sub>30</sub>
Plechovit to ekstremalnie rzadki berylokrzemian z grupy osumilitu, odkryty w Polsce (Jordanów Śląski). Wyróżnia się żółtawą barwą i występuje w formie przeświecających mikrokryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 6-0
- Barwa
- żółtawy
- Rysa
- biała
- Gęstość
- 2.626
- Przełam
- nie zaobserwowano
- Przezroczystość
- prześwitujący
- Układ krystaliczny
- heksagonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Makroskopowe rozpoznanie plechovitu jest niezwykle trudne ze względu na niewielkie rozmiary kryształów. Żółtawa barwa i występowanie w specyficznym środowisku granitowym w Jordanowie Śląskim stanowią wstępną wskazówkę. Do jednoznacznej identyfikacji niezbędne są zaawansowane badania analityczne, takie jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) oraz analiza chemiczna mikrosondą elektronową. ## Odróżnianie od podobnych Plechovit może być wizualnie mylony z innymi żółtawymi krzemianami występującymi w skałach granitowych, w tym z innymi przedstawicielami grupy osumilitu. Odróżnienie go od pokrewnych minerałów wymaga precyzyjnego określenia składu chemicznego, w szczególności potwierdzenia obecności wapnia, potasu i berylu w strukturze. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie heksagonalnym. Tworzy bardzo drobne kryształy lub ziarna wrośnięte w skałę, typowe dla mikrokryształów z tej grupy krzemianów.
Środowisko występowania
## Geneza Plechovit jest minerałem związanym ze środowiskiem skał granitowych. Powstaje w specyficznych warunkach geochemicznych, wymagających odpowiedniego stężenia berylu, wapnia i potasu w roztworach krystalizujących. ## Asocjacje mineralne Występuje w paragenezie z minerałami skał granitowych. Dokładny skład asocjacji zależy od specyfiki strefy w lokalizacji typowej. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym stanowiskiem występowania plechovitu na świecie (type locality) jest kamieniołom granitu w Jordanowie Śląskim, położony w powiecie wrocławskim na Dolnym Śląsku w Polsce.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkich minerałów głównym kryterium wartości kolekcjonerskiej jest potwierdzona autentyczność okazu z lokalizacji typowej. Cenione są fragmenty skał z dobrze widocznymi pod mikroskopem kryształami o wyraźnej, żółtawej barwie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów tego minerału jest jego lokalizacja typowa - kamieniołom granitu w Jordanowie Śląskim. Okazy stamtąd trafiają niemal wyłącznie do wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy zawierające plechovit należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej przy użyciu miękkiego pędzelka i sprężonego powietrza. W przypadku konieczności użycia cieczy zaleca się stosowanie wody destylowanej. Należy unikać szczotkowania, które mogłoby uszkodzić drobne kryształy. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać stosowania agresywnych środków chemicznych, w tym kwasów i zasad, które mogą wejść w reakcję z minerałem lub skałą macierzystą. Okazy trzeba chronić przed wstrząsami mechanicznymi. ## Przechowywanie Minerał powinien być przechowywany w suchym miejscu, w zamykanym pudełku kolekcjonerskim (typu micromount), które zabezpieczy go przed kurzem i przypadkowym uszkodzeniem.