Pitiglianoite

Wzór chemiczny: K₂Na₆(Si₆Al₆)O₂₄(S⁶⁺O₄)·₂H₂O

Pitiglianoit to rzadki, bezbarwny tektokrzemian z grupy kankrynitu, odkryty we Włoszech i ceniony za dobrze wykształcone, heksagonalne kryształy.

## Charakterystyka Pitiglianoit jest bardzo rzadkim minerałem należącym do grupy kankrynitu, będącym złożonym glinokrzemianem potasu i sodu. Występuje w postaci niewielkich, sześciobocznych, pryzmatycznych kryształów, które zazwyczaj są bezbarwne i przezroczyste. Jego kryształy, choć małe, mogą być dobrze uformowane i wykazują szklisty połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 5 w skali Mohsa. Jego gęstość jest stosunkowo niska i wynosi 2,37 g/cm³. Kryształy są przezroczyste i mają białą rysę. Przełam jest opisywany jako podmuszlowy. ## Barwy i odmiany Pitiglianoit jest zazwyczaj bezbarwny. Do tej pory nie opisano żadnych jego barwnych odmian ani nazw handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1991 roku przez E. Marchesini, S. Merlino, P. Orlandi, M. Pasero i L. Perchiazzi. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - gminy Pitigliano w prowincji Grosseto, w Toskanii we Włoszech. Jest to jedyne potwierdzone miejsce występowania tego minerału (lokalizacja typowa). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, pitiglianoit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, będąc pożądanym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i mikromontów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5
Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 2.37
Przełam: Podkonchoidalny
Przezroczystość: Przezroczysty
Układ krystaliczny: Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja pitiglianoitu opiera się głównie na jego formie krystalograficznej - charakterystycznych, krótkich, heksagonalnych pryzmatach. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - w pustkach wulkanicznych skał. Bezbarwność, przezroczystość i szklisty połysk są również ważnymi wskazówkami. Ostateczne potwierdzenie wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi bezbarwnymi minerałami zeolitowymi lub skaleniowcami występującymi w podobnych warunkach, takimi jak chabazyt czy natrolit. Pitiglianoit wyróżnia się jednak heksagonalnym układem krystalograficznym i specyficznym składem chemicznym. Od innych minerałów z grupy kankrynitu odróżnia go przede wszystkim skład chemiczny. ## Formy kryształów Pitiglianoit tworzy krótkie, pryzmatyczne kryształy o sześciobocznym przekroju, zakończone płaskimi pinakoidami. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy narosłe na macierzystej skale.

Środowisko występowania

## Geneza Pitiglianoit powstaje w warunkach hydrotermalnych w późnym etapie krystalizacji magmy. Występuje w pustkach i miarolach w fonolitowych skałach wulkanicznych, gdzie krystalizuje z roztworów bogatych w alkalia i siarczany. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami, takimi jak sanidyn, augit, nefelin, haüyn, a także z innymi przedstawicielami grupy kankrynitu i zeolitami. ## Lokalizacje Jedynym znanym i potwierdzonym miejscem występowania pitiglianoitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kamieniołom Case Collina, w pobliżu miasta Pitigliano w prowincji Grosseto, w Toskanii, we Włoszech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów pitiglianoitu najważniejszymi kryteriami są ostrość i jakość wykształcenia kryształów, ich przezroczystość oraz wielkość. Najbardziej cenione są okazy z dobrze zdefiniowanymi, nieuszkodzonymi, heksagonalnymi kryształami, wyraźnie odcinającymi się od skały macierzystej. Ze względu na mikroskopijny charakter większości okazów, estetyka całego mikromontu (kontrast, asocjacje) również odgrywa dużą rolę. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów pitiglianoitu jest jego typowa lokalizacja w Pitigliano we Włoszech. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie sprężonym powietrzem lub bardzo delikatnie miękkim pędzelkiem. Należy unikać wody i jakichkolwiek środków chemicznych, ponieważ minerał może być na nie wrażliwy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i detergentami. Minerał jest kruchy, więc trzeba chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. ## Przechowywanie Okazy pitiglianoitu, zazwyczaj w formie mikromontów, powinny być przechowywane w zamykanych, wyściełanych pudełkach (typu "micromount box"), aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności.