Piemontite-(Sr)

Wzór chemiczny: CaSr(Al<sub>2</sub>Mn<sup>3+</sup>)(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)(SiO<sub>4</sub>)O(OH)

Piemontyt-(Sr) to rzadki sorokrzemian z grupy epidotu, wyróżniający się dominacją strontu i charakterystyczną, czerwonofioletową barwą.

## Charakterystyka Piemontyt-(Sr) jest strontowym analogiem piemontytu i należy do grupy epidotu. Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, które rzadko osiągają rozmiar powyżej kilku milimetrów. Zazwyczaj występuje w formie promienistych lub ziarnistych skupień wrośniętych w skałę macierzystą. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, czerwonofioletowa do czerwonoczarnej barwa, pochodząca od obecności trójwartościowego manganu (Mn³⁺). ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 6 w skali Mohsa i szklistym połyskiem. Jest kruchy, a jego gęstość, wynosząca 3,77 g/cm³, jest nieco wyższa niż gęstość piemontytu z powodu obecności cięższego strontu. Zwykle jest przeświecający, a w grubszych fragmentach lub w przypadku ciemniejszych odmian staje się nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Barwa piemontytu-(Sr) jest jego głównym wyróżnikiem wizualnym i mieści się w spektrum od fioletowoczerwonej, przez czerwoną, aż po czerwonoczarną. Intensywność i odcień zależą od koncentracji manganu. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - jest to piemontyt z dominującym strontem (Sr) w jednej z pozycji strukturalnych. Został oficjalnie uznany jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1990 roku. Jego lokalizacją typową jest kopalnia Prabornaz w dolinie Aosty we Włoszech, historyczne źródło wielu minerałów manganu. ## Zastosowania Piemontyt-(Sr) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem zainteresowania specjalistów od systematyki minerałów oraz kolekcjonerów rzadkich gatunków.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale red
Gęstość
3.77
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Wizualne rozpoznanie piemontytu-(Sr) opiera się na jego charakterystycznej czerwonofioletowej barwie, pryzmatycznej formie kryształów i występowaniu w skałach metamorficznych bogatych w mangan. Połysk szklisty i stosunkowo wysoka twardość są cechami pomocniczymi. ## Odróżnianie od podobnych Jest wizualnie niemożliwy do odróżnienia od **piemontytu**. Jedyną pewną metodą identyfikacji jest zaawansowana analiza chemiczna, taka jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS), która może potwierdzić dominację strontu nad wapniem w odpowiedniej pozycji w strukturze krystalicznej. Od innych czerwonych minerałów, jak almandyn, odróżnia go forma kryształów i środowisko występowania. ## Formy kryształów Tworzy słupkowe, wydłużone kryształy o przekroju zbliżonym do rombu. Często występują w postaci promienistych lub bezładnych agregatów, a także jako wrostki w kwarcytach.

Środowisko występowania

## Geneza Piemontyt-(Sr) powstaje w warunkach metamorfizmu regionalnego, w skałach bogatych w mangan i krzemionkę, takich jak kwarcyt manganowy. Jego formowanie jest związane z procesami zachodzącymi pod wpływem stosunkowo wysokiego ciśnienia i niskiej temperatury. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej współwystępuje z takimi minerałami jak braunit, kwarc, albit, hematyt, hollandyt, kryptomelan oraz innymi rzadkimi minerałami manganu, jak ardennit-(As) czy piemontyt. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania, skąd pochodzą najlepsze okazy, jest kopalnia Prabornaz, Saint-Marcel, w dolinie Aosty we Włoszech. Jest to jego lokalizacja typowa. Znany jest również z kilku innych, nielicznych stanowisk na świecie, m.in. w Japonii (kopalnia Shiromaru, Tokio).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów piemontytu-(Sr) ocenia się przede wszystkim na podstawie intensywności i atrakcyjności czerwonofioletowej barwy. Wysoko cenione są dobrze wykształcone, ostro zakończone kryształy, zwłaszcza gdy tworzą kontrastujące kompozycje na jasnej matrycy kwarcowej. Ze względu na rzadkość, nawet niewielkie, ale wyraźne kryształy w bogatych skupieniach są uważane za wartościowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość najlepszych okazów kolekcjonerskich pochodzi z jednego miejsca na świecie - historycznej kopalni Prabornaz we Włoszech. Okazy z tej lokalizacji są standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą spowodować pęknięcia w kruchych kryształach. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów, które mogą go trawić. Należy chronić go przed gwałtownymi zmianami temperatury oraz uderzeniami, ze względu na jego kruchość. ## Przechowywanie Przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach klaserowych, aby uniknąć zarysowań i uszkodzeń mechanicznych. Etykieta powinna wyraźnie zaznaczać, że jest to piemontyt-(Sr), aby uniknąć pomyłki ze zwykłym piemontytem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej