Piemontite-(Pb)

Wzór chemiczny: CaPb<sup>2+</sup>(Al<sub>2</sub>Mn<sup>3+</sup>)[Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>][SiO<sub>4</sub>]O(OH)

Piemontyt-(Pb) to rzadki minerał z grupy epidotu, ołowiowy analog piemontytu, wyróżniający się czerwonobrązową barwą i występowaniem w złożach manganu.

## Charakterystyka Piemontyt-(Pb) jest ołowianym analogiem piemontytu, należącym do grupy epidotu. Tworzy pryzmatyczne, wydłużone kryształy, często ze smugowaniem wzdłuż osi wydłużenia. Zazwyczaj występuje w formie promienistych lub włóknistych agregatów. Jego charakterystyczną cechą jest intensywna, czerwonobrązowa do niemal czarnej barwy. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 6 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przeświecający do nieprzezroczystego. Gęstość jest stosunkowo wysoka jak na krzemian i wynosi około 4.15 g/cm³, co jest wynikiem obecności ołowiu w jego strukturze. ## Barwy i odmiany Dominującą barwą piemontytu-(Pb) jest czerwonobrązowa, która w zależności od domieszek i warunków krystalizacji może przechodzić w odcienie od czerwonawego do czarnego. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - jest to piemontyt, w którym dominuje ołów (Pb). Został on formalnie opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku. Miejscem typowym (locus typicus) jest kopalnia Kombat w Namibii. ## Zastosowania Piemontyt-(Pb) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ze względu na swoją rzadkość i atrakcyjny wygląd jest minerałem cenionym przez zaawansowanych kolekcjonerów i instytucje naukowe.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Szklisty
Rysa
Czerwonobrązowa
Gęstość
4.15
Łupliwość
Dobra wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to czerwonobrązowa barwa, szklisty połysk, stosunkowo wysoka gęstość oraz charakterystyczny pryzmatyczny pokrój kryształów. Występowanie w asocjacji z innymi minerałami manganu i ołowiu w specyficznym środowisku geologicznym jest silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić ze zwykłym piemontytem, od którego odróżnia go znacznie wyższa gęstość oraz geneza związana ze złożami bogatymi w ołów. Inne podobne minerały, jak epidot czy allanit, zazwyczaj mają inne barwy (zielone, brązowe, czarne) i rzadko wykazują tak intensywny czerwony odcień. ## Formy kryształów Piemontyt-(Pb) tworzy słupkowe, pryzmatyczne kryształy, często wydłużone i podłużnie zbrużdżone. Występuje także w postaci promienistych lub włóknistych skupień i agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał pochodzenia hydrotermalnego, powstający w wyniku metamorfizmu złóż rud manganu i ołowiu. Tworzy się w żyłach przecinających skały bogate w te pierwiastki. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami charakterystycznymi dla tego typu środowiska, takimi jak baryt, hematyt, hausmanit, johninnesyt, celsian, miedziankit-(Ce) oraz jego magnezowy analog, piemontyt-(Mg). ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej udokumentowanym miejscem występowania piemontytu-(Pb), będącym jednocześnie jego lokalizacją typową, jest kopalnia Kombat w regionie Otjozondjupa w Namibii. Znany jest również z kopalni Prabornaz w dolinie Aosty we Włoszech.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, czerwonobrązowej barwie. Ważna jest również estetyczna kompozycja z minerałami towarzyszącymi, szczególnie jeśli tworzą kontrastującą matrycę. Wielkość kryształów i brak uszkodzeń znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z kopalni Kombat w Namibii, która dostarczyła najlepszych dotychczas poznanych kryształów tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiej, suchej szczoteczki lub pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na możliwą reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą, a zwłaszcza z kwasami i detergentami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych oraz wszelkich środków chemicznych, które mogą uszkodzić delikatne kryształy lub wywołać niepożądane reakcje. Minerał jest wrażliwy na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach lub gablotach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i wilgoci. Ze względu na zawartość ołowiu, po kontakcie z minerałem należy umyć ręce.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej