Picropharmacolite
Wzór chemiczny: Ca₄Mg(As⁵⁺O₃OH)₂(As⁵⁺O₄)₂·11H₂O
Pikrofarmakolit to uwodniony arsenian wapnia i magnezu, tworzący charakterystyczne, jedwabiste skupienia igiełkowych lub włoskowych kryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1-2
- Połysk
- Pearly, Silky
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.55
- Łupliwość
- On {100} and {010}, perfect.
- Przełam
- Fibrous,Micaceous
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Triclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Pikrofarmakolit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznych, jedwabistych skupieniach małych, białych, igiełkowych lub włoskowych kryształów, często tworzących kuliste agregaty. Jego ekstremalnie niska twardość (1-2 w skali Mohsa) i elastyczność włókien są kluczowymi cechami diagnostycznymi. Występuje w strefach utleniania złóż kruszcowych bogatych w arsen. ## Odróżnianie od podobnych Pikrofarmakolit bywa mylony z innymi wtórnymi arsenianami, takimi jak farmakolit (nie zawiera magnezu) czy gips (ma inną formę kryształów i jest siarczanem). Od gipsu odróżnia go jedwabisty połysk i często promienista budowa agregatów. Dokładne odróżnienie od innych rzadkich arsenianów o podobnym wyglądzie (np. haidingerytu) wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS) lub rentgenowskich (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, igiełkowe lub włoskowe, wydłużone wzdłuż osi [001]. Zazwyczaj tworzą promieniste, kuliste lub włókniste agregaty, a także delikatne naloty i skorupy.
Środowisko występowania
## Geneza Pikrofarmakolit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców bogatych w arsen, zwłaszcza w skałach węglanowych (wapienie, dolomity). Tworzy się w wyniku reakcji roztworów zawierających arsen z minerałami wapnia i magnezu. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami arsenowymi, takimi jak farmakolit, erytryn, annabergit, roselit, a także z kalcytem, dolomitem i gipsem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska występowania pikrofarmakolitu to historyczna lokalizacja typowa w Richelsdorf (Hesja, Niemcy) oraz kopalnie w rejonie Bou Azzer w Maroku. Znany jest również z Jáchymova i Příbramu w Czechach, kopalni Sterling Hill w New Jersey (USA), a także z Saksonii w Niemczech i regionu Attyka w Grecji.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, kulistymi agregatami promienistych kryształów, osadzonymi na kontrastującej matrycy skalnej. Ważna jest wielkość i estetyka tych agregatów, a także brak uszkodzeń delikatnych włókien. Okazy z klasycznych, historycznych lokalizacji, jak Richelsdorf, są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Najlepsze jakościowo okazy, tworzące efektowne, białe "kuleczki" na podłożu, pochodzą z kopalń w rejonie Bou Azzer w Maroku. Są one standardem dla tego minerału na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy pikrofarmakolitu są niezwykle delikatne i kruche. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. W razie konieczności można użyć bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia luźnych pyłków lub ostrożnie przedmuchać okaz sprężonym powietrzem z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić włókniste agregaty. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów i innych chemikaliów. Należy chronić go przed wilgocią, wysoką temperaturą oraz bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. Ze względu na ekstremalną miękkość, należy unikać jakiegokolwiek kontaktu fizycznego, który mógłby zgnieść lub zniszczyć delikatne kryształy. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich (typu "micromount"), aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i zmianami wilgotności. Ekspozycja powinna odbywać się wyłącznie w szczelnych gablotach.